Etnische afkomst wordt al vastgelegd, via achterdeur

Eén eis van de PVV doet menigeen denken aan de jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. De partij wil etnische registratie van iedereen in Nederland. „Inclusief vermelding ’Antilliaan”, zo voegt het verkiezingsprogramma eraan toe.

Tv-bekendheid Humberto Tan zette in verkiezingstijd menig tv-kijker aan het denken met de uitspraak dat hij zich persoonlijk gekwetst voelde door deze wens van de PVV. Vrijwel alle andere partijen veroordeelden etnische registratie, inclusief de partijen die nu met de PVV aan tafel zitten. Etnische registratie is een vorm van discriminatie en dus verboden, ook krachtens Europese verdragen.

Toch weten wij in Nederland haarfijn hoeveel Turken, Marokkanen, Somaliërs en circa 180 andere nationaliteiten in Nederland wonen. Ook weten we hoeveel moslims en Afrikaanse christenen er zijn. We weten hoeveel Antillianen en Surinamers hier én daar wonen. We weten bijna op de persoon af hoeveel Marokkaanse en Antilliaanse criminelen er zijn.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) lepelt gegevens over etnische groeperingen moeiteloos op. Hele boekwerken worden er over vol geschreven. Hoe kan dat als er in Nederland niet etnisch geregistreerd wordt?

Etnische registratie gebeurt al, via de achterdeur en min of meer gecamoufleerd. In de gemeentelijke basisadministraties (gba’s) wordt het herkomstland vermeld van mensen die zich inschrijven. Zelfs van kinderen die hier zijn geboren, is na te gaan of ze allochtoon zijn, want bij hen staat het herkomstland van de ouders vermeld of zelfs dat van de grootouders. Pas van de vierde generatie valt het herkomstland theoretisch niet meer na te gaan, maar in de praktijk blijken mensen van de tweede, derde en vierde generatie met mensen uit het herkomstland te trouwen, waardoor het registratiecircus in een gba zich herhaalt.

Het CBS koppelt deze gegevens met informatie uit andere databanken, bijvoorbeeld politieregisters, en doet zelf steekproeven. Zo ontstaat er een tamelijk fijnmazig beeld van het reilen en zeilen van bevolkingsgroepen in Nederland. Op basis daarvan kon Wilders in een verkiezingsdebat beweren dat Marokkanen ’niet vijf keer vaker verdachte van een misdrijf waren, maar zes keer’. Tot voor kort werden subsidiegelden voor het basisonderwijs mede op basis van de herkomstlanden van de kinderen, dan wel van hun ouders, verdeeld.

Registratie op basis van religieuze herkomst was tot in de jaren tachtig evenmin taboe. Sindsdien wordt er niet meer op religie geregistreerd. Een paar jaar geleden meldde het CBS dat er niet één miljoen moslims in Nederland waren, maar rond de 800.000. Het bureau had mensen die uit moslimslanden afkomstig waren nader bekeken. Er komen immers niet alleen moslims uit een land als Irak, maar ook christenen en mensen die het geloof hebben afgelegd. Daarom werd het cijfer naar beneden bijgesteld.

Ook voor de PvdA is etnische registratie geen groot taboe. De fractie van die partij heeft tijdens het laatste kabinet hard getrokken aan de verwijsindex voor Antilliaanse probleemjongeren, waarin op basis van afkomst (lees: etniciteit) zou worden geregistreerd.

De directe aanleiding voor de PvdA om haar eigen minister Ella Vogelaar (integratie) weg te sturen, was haar weigering hieraan uitvoering te geven. Uiteindelijk oordeelde de rechter dat deze vorm van registratie discriminatie was. Daarmee was de index van de baan. Er draait nu een algemene verwijsindex voor alle risicojongeren, die wel aan de eisen voldoet.

VVD en CDA kunnen, alleen al op juridische gronden, nooit akkoord gaan met de eis van de PVV om iedereen in Nederland etnisch te registeren, maar via de achterdeur is heel veel mogelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden