Ethisch in kerk en kantoor

Beeld getty

Welk bedrijf afficheert zichzelf dezer dagen niet als integer, respectvol, duurzaam en professioneel? Oud-predikant Albert Jan Stam (44) helpt ondernemingen deze waarden te koppelen aan het gedrag van bestuurders, managers en werknemers. Niet door protocollen maar door echte gesprekken.

In zijn voorkomen is hij één van hen: strak in het pak, mooi horloge, designbril. Hij denkt dat dat helpt, dat hij op die manier gemakkelijker binnenkomt bij bankiers en ondernemers. Maar zo gauw hij zijn mond opendoet, blijkt hij anders. Hij praat anders. Prikt door managementtaal heen. Hoezo: outputindicatoren? Vertaalt grote woorden naar alledaagse situaties. Dat zet zijn toehoorders op scherp.

Hoe vaak zag hij als predikant - eerst in Blokzijl, later in Leusden - niet de achterkant van de werkelijkheid, de dieptepunten in mensenlevens? Sterfgevallen, scheidingen, ziektes, zinverlies. Samen oplopen met mensen; jarenlang was het zijn baan. Meedragen als het de ander even te veel werd.

Wat hem opviel in die tijd: hoe belangrijk zinvol werk is voor mensen. Hoezeer van levensbelang een baan is waarin mensen ook écht mens mogen zijn. Dat ze tijd kunnen maken voor een ziek familielid. Maar ook: dat ze gesteund worden als ze nee zeggen tegen een klant die wel geld in het laatje brengt maar verder zo fout is als maar zijn kan. Of zich realiseren: ik werd arts omdat ik mensen wilde helpen, maar als specialist ben ik een hork.

Want een onderneming kan in brochures en op websites wel schrijven dat het vertrouwen, moraliteit en integriteit als belangrijkste kernwaarde ziet, maar wat doe je als directie als blijkt dat menig regiodirecteur de bedrijfscultuur omschrijft als angstig? Als onderling respect ver te zoeken is? Als de klanten de medewerkers eerder zelfvoldaan noemen dan hulpvaardig? Als het aantal scheidingen in het bedrijf hoger ligt dan gemiddeld?

Hij moest commerciëler worden. En niet direct in de hulpstand schieten. Maar eigenlijk ging het advieswerk hem vanaf het begin - ruim een jaar geleden nu - heel aardig af. Het lijkt op wat hij deed, maar dan een maatje groter.

Want die economische crisis waarin we zitten, is die niet ook, of misschien: vooral, een morele crisis, een spirituele crisis? Gaat het niet om aandachtig leven en aandachtig werken? En een leider: moet die niet veel meer zijn dan degene die het meeste verdient? Is dat niet iemand die zorg draagt, die visie heeft maar ook de kracht en het lef om de kudde mee te laten bepalen welke kant het op moet?

Een uurtje-factuurtje-jongen zal hij nooit worden. Aan de andere kant: veel bedrijven vinden 'ethiek' wel mooi klinken. Interessant, kom eens praten, zeiden ze dan. Dan zat hij zo een uur of twee zijn visie te geven - voor niets. Dat doet hij niet meer. Ze moeten maar laten zien dat het hun ook écht iets waard is. Dat hij als associate samenwerkt met adviesbureau Berenschot helpt ook.

Hij weet het zeker: bedrijven die inzetten op bevlogen medewerkers scoren significant beter. Net als ondernemingen die vanuit het hart ethisch opereren, die oprecht niet willen dat er kinderarbeid te pas is gekomen aan de kleding die ze verkopen. Zo zie je maar, zegt Stam: christelijke waarden doen het lang niet slecht in de harde, economische wereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden