'Ethisch beleggen in knop gebroken'

AMSTERDAM - Het kabinet-Balkenende wil het belastingvoordeel op sociaal-ethisch beleggen schrappen. ,,Onbegrijpelijk'', vinden de ontwikkelingsorganisatie Icco en de investeerder in arme landen Oikocredit. ,,De regering moet deze 'regiefout' in het regeerakkoord recht zetten.''

,,Nederland liep internationaal voorop door beleggen in ontwikkelingslanden via de belastingen te stimuleren'', zegt Paul van Loon van Oikocredit. ,,Het bracht een situatie met alleen maar winnaars: meer geld voor investeringen in de derde wereld en beleggers die een redelijk rendement krijgen. Nu, een paar maanden nadat het eindelijk zover is, wil het kabinet-Balkenende het weer afschaffen.'' De komende dagen ontvangen de kamerfracties en het nieuwe kabinet een brief van de twee hulporganisaties in een poging het beleidsvoornemen ongedaan te maken, mede ondertekend door Hivos en Novib.

In het nieuwe regeerakkoord blijft alleen een vrijstelling van vermogensheffing voor verantwoord beleggen over. Er gaat echter een streep door de extra heffingskorting van 1,3 procent die beleggers in startende bedrijven, groene fondsen én sociaal-ethische fondsen nu krijgen. Voor beleggingen in de eerste twee categorieën bestaat de heffingskorting al sinds 1996. Het fiscale voordeel geldt pas sinds februari dit jaar ook voor sociaal-ethische beleggingsfondsen. De uitbreiding werd met kamerbrede steun aanvaard. Maar het kabinet-Balkenende berekende dat afschaffing van die heffingskorting zo'n 100 miljoen oplevert.

Cor Wattel van de krediet afdeling van Icco stelt dat het afschaffen van het fiscale voordeel op het beleggen in groenfondsen en startende ondernemingen wellicht tot een substantiële bezuiniging leidt. ,,Maar in de slipstream verdwijnt ook de regeling voor sociaal-ethisch beleggen. En dat levert zeker niet meer -waarschijnlijk minder- dan zeven miljoen euro op.''

Die kleine bezuiniging weegt niet op tegen de voordelen, vindt hij. De introductie van het belastingvoordeel bracht nieuwe beweging in de ontwikkelingswereld teweeg. ,,Eindelijk lukte het om het bedrijfsleven, grote banken, met organisaties als Icco om één tafel te krijgen'', zegt Wattel. De Rabobank, bijvoorbeeld, zinspeelde op nieuwe sociaal-ethische beleggingsvormen. Maar met het nieuwe regeerakkoord zette de bank de plannen ijlings in de koelkast. ,,De regeling begon net als een vliegwiel te werken. Het trok ook samenwerkingen tussen bedrijven en hulporganisaties van de grond. Nu dreigt dat als een kaartenhuis in elkaar te zakken.''

Oikocredit, waarbij kerken en stichtingen uit 23 landen zijn aangesloten, leent geld uit aan armen in ontwikkelingslanden die bij normale, lokale banken geen lening krijgen. 'Microkrediet' stelt de allerarmsten in staat zelf een inkomen te vergaren, bijvoorbeeld door een bedrijfje te beginnen. Bij driehonderd projecten staat zo'n 90 miljoen euro uit: van koffieboeren aangesloten bij Max Havelaar tot marktkoopvrouwen in Afrika.

Maar het zijn hoog-risicoleningen: ,,Minder dan twintig procent van de verstrekte leningen komt niet terug'', zegt Van Loon. ,,Maar zeker tachtig procent wel. En dat percentage blijft al jaren op peil. Er heeft nog nooit een belegger een cent verloren. Het rendement voor hem is laag, zo'n 2 procent, maar het risico ook. Met fiscale hulp stijgt het rendement voor de belegger, terwijl aan het risico niets verandert.''

Wattel van Icco ziet het beleid van het nieuwe kabinet-Balkenende somber in. ,,Al het enthousiasme onder hulporganisaties en enkele banken, het is voor niets'', zegt hij bedrukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden