'Ethiopische politie richtte bloedbad aan'

(Novum/AP) - De Ethiopische politie heeft vorig jaar bij protesten tegen de officiële verkiezingsuitslag 193 mensen doodgeslagen en -geschoten, drie keer zoveel als tot nu toe is gezegd. Dat heeft een rechter die het geweld in opdracht van de regering heeft onderzocht woensdag gezegd. Lang niet alle slachtoffers waren demonstranten, zo staat in het ontwerprapport van de onderzoekscommissie, dat eigenlijk al in juli aan het Ethiopische parlement gepresenteerd had moeten worden. Volgens de rechter, Wolde-Michael Meshesha, probeert de regering de bevindingen van de commissie, waarvan hij vicevoorzitter was, achter te houden.

Wolde-Michael, die het persbureau Associated Press telefonisch te woord stond, vluchtte vorige maand na met de dood te zijn bedreigd het land uit en heeft ergens in Europa asiel aangevraagd. Uit angst voor zijn veiligheid wil hij niet zeggen in welk land hij zich bevindt. Zijn vrouw en vijf dochters zijn nog in Ethiopië.

Bij de onlusten, die zich in juni en november 2005 afspeelden, raakten ook 763 demonstranten gewond, zo staat in het rapport. Volgens de regering vielen er in juni onder de demonstranten 26 doden en in november 35. De onderzoekscommissie zegt dat er ook zes agenten werden gedood, de regering zegt dat het er zeven waren. "Het was een bloedbad", zegt Wolde-Michael. "De demonstranten waren ongewapend en toch waren de meeste slachtoffers in hun hoofd geschoten. Het lijdt geen twijfel dat er buitensporig geweld is gebruikt."

Het hoofd van het team waarnemers dat namens de Europese Unie toezag op het verloop van de in mei 2005 gehouden verkiezingen, Ana Gomes, zegt dat het onderzoeksteam aantoont dat het een leugen is dat de Ethiopische regering democratische vorderingen maakt. De EU en de Verenigde Staten moeten volgens haar onder ogen zien dat het Ethiopische regime het volk onderdrukt en ervoor zorgt dat de armoede wordt vergroot.

Wolde-Michael en de andere commissieleden hebben voor hun onderzoek in zes maanden tijd meer dan zeshonderd mensen gesproken, onder wie behalve getuigen en politieagenten ook premier Meles Zenawi. De premier zou hebben gezegd dat hij de politie geen toestemming heeft gegeven om met scherp te schieten. Ook de voorzitter van de onderzoekscommissie, rechter Frehiwot Samuel van het hooggerechtshof, zou inmiddels naar het buitenland zijn gevlucht. Op video-opnamen die begin juli van een vergadering van de commissie werden gemaakt zegt hij: "Oude mannen werden gedood in hun huizen en ook kinderen die in de tuin aan het spelen waren werden het slachtoffer." Onder de slachtoffers bevonden zich volgens de commissie veertig tieners.

Tijdens de demonstraties zouden twintigduizend mensen zijn opgepakt. Ruim honderd van hen - oppositieleiders, journalisten en hulpverleners - worden momenteel berecht op beschuldiging van hoogverraad en poging tot genocide.

Twee van de acht commissieleden vinden dat er geen buitensporig geweld is gebruikt. ,,De demonstranten wilden de regering omverwerpen", zegt de vice-voorzitter van de Ethiopische Raad voor Islamitische Zaken, Elias Redman, op de video. "Daarom sta ik volledig achter de politie."

Volgens Wolde-Michael werd de elektriciteit in het kantoor van de commissie uitgeschakeld nadat de regering de uitkomst van het onderzoek had vernomen. Ook werd het kantoor door de politie omsingeld en werd de commissie ontboden bij premier Meles, die ooit als een van de progressiefste leider van Afrika werd gezien, maar wiens reputatie na de verkiezingen van vorig jaar een grote deuk heeft opgelopen. De EU en het Amerikaanse Carter Centrum hebben de eerlijkheid van de verkiezingen ernstig in twijfel getrokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden