Ethiopië duldt geen tegenspraak

Fotograaf Johan Persson, volgens Zenawi 'op zijn minst toch boodschappenjongen van terroristen'. ©EPA Beeld
Fotograaf Johan Persson, volgens Zenawi 'op zijn minst toch boodschappenjongen van terroristen'. ©EPA

Vanuit de beklaagdenbank in het hooggerechtshof in Ethiopië's hoofdstad Addis Abeba werpt de Zweedse journalist Martin Schibbye zijn moeder een handkus toe. Hij verheft zijn stem als de rechter vraagt wat zijn professie is: "Ik ben journalist", zegt hij vol overtuiging. Ethiopië denkt daar anders over: Schibbye en zijn collega, fotograaf Johan Persson, zijn terroristen, vijanden van de staat.

De Zweden werden begin juli gearresteerd door veiligheidsdiensten na een vuurgevecht met rebellen in de Somali-regio in het zuidoosten van het land. Het olierijke gebied, dat ook bekend staat als de Ogaden, is het toneel van gevechten tussen het leger en separatistische rebellen, die op de terreurlijst van Ethiopië staan.

Persson en Schibbye probeerden, samen met de rebellen en zonder geldig visum, via Somalië de grens over te steken.

Na ruim drie maanden van voorarrest begon gisteren de rechtszaak. Meles Zenawi, leider van Ethiopië sinds 1991, twijfelt niet aan de intenties van Persson en Schibbye. De twee zijn terroristen, zei hij vorige week, of "op zijn minst toch boodschappenjongens van terroristen".

Hoewel uniek - voorheen werden buitenlandse journalisten die uit de gratie raakten het land uitgeschopt - maakt de aanklacht tegen de Zweden onderdeel uit van een lange reeks arrestaties van meer dan honderd oppositieleden, journalisten en columnisten sinds maart. Ze werden allemaal opgepakt op verdenking van terrorisme onder Ethiopië's antiterreurwet die voorschrijft dat iedereen die de verdenking op zich laadt terrorisme aan te moedigen, tot twintig jaar gevangenisstraf verdient.

Volgens de leiders van Ethiopië's grootste oppositiecoalitie Medrek illustreert de strafexpeditie de meedogenloze houding van de regering ten opzichte van iedereen die het oneens is met de regerende partij. Zo werden opiniemakers en politici, zoals activist Andualem Arage en columnist Eskinder Nega, gearresteerd omdat ze opriepen tot vreedzaam protest, zoals in Noord-Afrika en de Arabische wereld.

De overheid neemt maatregelen uit angst voor een "onvermijdelijke opstand van het volk", zegt Beyene Petros, professor aan de universiteit van Addis Ababa en oppositieleider.

Hij noemt het politieke klimaat in Ethiopië 'ondraaglijk' en 'erger dan in Egypte', dat via een revolutie eerder dit jaar het regime van Hosni Moebarak omver wist te werpen. De 'politiek gemotiveerde arrestaties' laten volgens hem zien dat Meles' partij 'bang is voor zo'n opstand'.

De overheid ontkent te vrezen voor Noord-Afrikaanse praktijken. "Dat is geen zorg voor ons", zegt communicatieminister Bereket Simon. De rechterhand van Meles Zenawi gelooft dat de Ethiopische oppositie is geradicaliseerd omdat ze gefaald hebben hun doelen op een democratische manier te bereiken. "De enige optie die dan overblijft is terrorisme", zegt hij.

Ethiopië hield zijn laatste verkiezingen in mei 2010. Regeringspartij het Ethiopisch Revolutionair Democratisch Volksfront en zijn partners wonnen meer dan 99 procent van de parlementszetels. Toch wordt Ethiopië, een van de grootste hulpontvangers ter wereld, nog altijd geroemd door het Westen om economische vooruitgang en stabiliteit. Maar, zegt de oppositie, de regeringspartij gelooft dat zij het alleenrecht heeft Ethiopië naar een welvarende toekomst te leiden en sluit iedereen uit die geen partijlid is of weigert de partijlijn te volgen. Mensenrechten- en journalistenorganisaties sluiten zich daarbij aan. Volgens Mohamed Keita, Afrika-coördinator van het Committee to Protect Journalists heeft Ethiopië's 'onderdrukking van onafhankelijke pers geleid tot het hoogste aantal journalisten in ballingschap ter wereld'.

Shimeles Kemal, woordvoerder van de overheid, zegt dat er 'overduidelijk bewijs' is dat arrestanten, inclusief de Zweden, nauwe banden onderhouden met terreurgroepen. Zo zouden er videobeelden zijn van Persson en Schibbye die een wapentraining volgen in Somalië en lijdt het volgens hem geen twijfel dat de lokale journalisten en columnisten, die nu gevangen zitten in gruwelgevangenis Maekelawi - berucht om martelpraktijken - betrokken zijn bij het voorbereiden van aanslagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden