Escalatie van geweld in Israël

Israëlische agenten controleren een Palestijnse jongeman bij de Damascuspoort in Jeruzalem.Beeld AFP

Het loopt steeds ernstiger uit de hand in Israël en de bezette Palestijnse gebieden. Israël nam gisteren zware maatregelen om de geweldsgolf in te dammen. Maar volgens de Palestijnen zijn de ingrepen draconisch en zullen ze het geweld juist aanwakkeren.

De afgelopen weken zijn acht Israeliërs gedood door Palestijnen. De daders, meestal eenlingen, trokken ten aanval met een mes, pistool of steen. Aan Palestijnse zijde vielen veel meer doden: 31. Onder hen waren veertien individuele aanvallers, de rest had met stenen gegooid naar het leger.

Vanwege het aanhoudende geweld zet Israël sinds gisteren honderden extra militairen in. Elke bus krijgt een gewapende bewaker. En het bezette Oost-Jeruzalem, waar veel daders vandaan komen, is hermetisch afgegrendeld.

Platgewalst
Huizen van daders en hun familie werden al platgewalst, maar mogen nu ook niet meer worden herbouwd. En de lichamen van doodgeschoten daders gaan niet meer terug naar de familie. Het rechts-nationalistische kabinet laat de daders liever zonder ceremonie begraven op een afgelegen plek, dan kan er geen rel ontstaan.

Dit soort maatregelen zijn olie op het vuur, zei de hoge Palestijnse diplomaat Saeb Erekat gisteren.

Door het grote aantal Palestijnse doden, de massale arrestaties en de vernieling van huizen zal de situatie volgens hem alleen maar verder escaleren.

Hoe uitzichtloos het ook lijkt, Erekat ziet wel degelijk een duurzame oplossing: "Israël zou de bezetting moeten beëindigen. Dat is de sleutel tot vrede en stabiliteit."

'Mijn pistool voelt als een last'
De vergunning heeft hij al jaren, maar het pistool lag altijd thuis. Shlomi Shalom (34), een zachtaardige man die fotografie studeerde, maar vooral bij zijn vader in de drukke slagerij werkt, draagt vandaag ineens een wapen onder zijn broekband.

Hij probeert het te verbergen onder zijn T-shirt. "Ik ben geen gangster. Het voelt als een last. Maar ik heb bij veel steekpartijen gezien dat het burgers zijn die erger voorkomen."

Het geweld voelt voor hem als een net, dat zich steeds nauwer sluit om het Joodse volk. De Eerste Intifada, de Tweede Intifada, de Holocaust - het maakt allemaal deel uit van zijn ervaring. "Ik ben nerveus, ik voel me somber, eet overdag niet. Als ik thuiskom zet ik de tv aan." Maar het is verwarrend. Shlomi heeft Arabische vrienden. En in de slagerij werkt een Palestijn. "Wat voelt hij als hij mij ineens met een wapen ziet?" Jeruzalem is een gemengde stad, iedereen werkt met elkaar, loopt door elkaar. "Iedereen wil hetzelfde, een baan, leven."

Niet elke Arabier is een terrorist, hij vindt het verschrikkelijk dat sommige Joden dat nu roepen. "Ik kan het niet aanhoren, zou hen het liefst in de cel zetten." Maar hij begrijpt hen wel. De roep om wraak. "Ik weet het ook niet, soms gaat het mis op de werkvloer, wordt iemand ineens vermoord."

"Het is alsof je op twee niveaus leeft. Hier werken we samen. Maar op het nieuws zie je dat we tegenover elkaar staan." En het angstige, zegt hij. "Het gaat in je zitten. Als het nog langer doorgaat, dan gaat het in iedereen zitten, in de haarvaten van de samenleving". En dan kan het echt misgaan, ook in deze straat.

'Iedereen moet kalmeren'
Ze loopt in stevige pas door de grote winkelstraat in West-Jeruzalem, gehaast. Een oude bekende, ze is manager bij een opticien. "Ik wil wel vertellen wat dit voor mijn dagelijkse leven betekent, maar ik wil niet stilstaan." Riam Némmire (24) is bang dat omstanders merken dat ze Arabisch is. "Als mijn moeder belt, praat ik Hebreeuws."

Ze woont in Oost-Jeruzalem, komt elke dag met de bus naar de Joodse kant. "Elke ochtend vraag ik me af: wie gaat me nu aanvallen, uitschelden?"

Haar Joodse collega's weten dat ze Palestijns is. "Voorheen verdeelde ik als leidinggevende het werk. Nu zeggen ze: jij gaat ons niet vertellen wat wij moeten doen."

Zij praten steeds over de aanslagen, luidruchtig. Riam hoort het aan, en houdt zich stil, schuil bijna. "Als ik mijn mening zou geven, dan ben ik zelf een terrorist."

Ze moet niet over politiek praten, niet over de mensen uit haar eigen leven, in Oost-Jeruzalem, over haar broers die steeds door de politie worden gecontroleerd. Ze is bang dat het haar baan kan kosten, haar toekomst.

Haar mening? "Zij denken dat het om antisemitisme gaat, om haat. Ze begrijpen het probleem van de bezetting niet, van de Al Aqsa-moskee die wordt bedreigd."

Maar Riam is ook in verwarring. Al datzelfde nieuws dat op alle zenders zo anders wordt gebracht. "Wat is de waarheid? Niemand verdient het te sterven. Iedereen moet kalmeren." En daar gaat ze weer, onherkenbaar als Palestijnse in de Joodse winkelstraat, met haar hippe zonnebril. En als ze thuiskomt, dan huilt ze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden