Opinie

Ernstig drama met veel scheuten hilariteit

'De wilde eend' van de Noorse schrijver Henrik Ibsen is, als ik mij niet vergis, een van de minder bekende stukken van de schrijver. Ik kan me tenminste niet herinneren er ooit een voorstelling van te hebben gezien, tot Toneelgroep Amsterdam vrijdag de première speelde van een nieuwe regie van zijn oude artistieke leider, Gerardjan Rijnders.

Toch is 'De wilde eend' een stuk dat Ibsen schreef in de jaren tachtig van de 19de eeuw, een periode waarin die stukken werden geschreven die je tot het ijzeren repertoire van de schrijver kunt rekenen: Spoken, Rosmersholm, De vrouw van de zee en Hedda Gabler. De thematiek is ook heel vertrouwd: de moeizame verhouding tussen man en vrouw, het maatschappelijk échec, de doem van het verleden en, vaak daarmee verbonden, de worsteling van ouders en kinderen tot elkaar te komen, of tenminste begrip voor elkaar te krijgen.

Ibsen is een schrijver die, meer dan zijn Russische evenknie Anton Tsjechov, met alle vezels van zijn denken verankerd ligt in de 19de eeuw. En van enige afstand bezien, lijken de dramatische conflicten van zijn personages ook geheel en al ingebed te zijn in die eeuw. Maar bij een goede Ibsen-voorstelling doet zich altijd weer het wonder voor dat je als toeschouwer een compassie krijgt met deze personages, en dat het conflict je raakt als iets dat je volkomen in je eigen tijd kunt plaatsen.

Dramaturge Janine Brogt vertelt ons dat Ibsen zijn 'Wilde eend' een tragikomedie noemde. De voorstelling is door Rijnders prachtig geënsceneerd als een in wezen tragische vertelling, maar met een geestigheid en een Tsjechoviaanse situatie-dramatiek die intrigerend en meeslepend is. Dat is natuurlijk voor een heel groot deel te danken aan de raspaarden die uit de 'oude stal' van het gezelschap werden opgetuigd: Hajo Bruins als de fotograaf Hjalmar Ekdal, Marieke Heebink als zijn vrouw Gina en Jacques Commandeur als zijn oude vader. Verder Pierre Bokma als Hjalmars jeugdvriend en diens vader, Cas Enklaar. Fraaie randfiguren van Marjon Brandsma en Hugo Koolschijn. De centrale tragische figuur, jongedochter Hedvig Ekdal, is van Gunilla Verbeke.

Een ogenstrelende cast in de al even vertrouwde omgeving van decorontwerper Paul Gallis en met een imposant zwaarbuikige Bruins als grote blikvanger, die volgens zijn oude vriend ook wel iets van een wilde eend heeft, de wilde eend die, vleugellam en van zijn vrijheid beroofd, door Hedvig met zorg verpleegd wordt op de onzichtbare zolder.

Een aantal van deze acteurs hopen we straks terug te zien in de Holland Festival-productie van Tsjechovs 'Drie zusters'. Dan is Ivo van Hove weer aan zet als regisseur. Na zijn goede 'Othello' en nu deze 'Wilde eend' van Rijnders komt misschien toch alles nog goed met de toneelgroep.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden