Erfgename kan Franse minister de kop kosten

Liliane Bettencourt laat zich er graag op voorstaan dat zij Frankrijks grootste particuliere belastingbetaler is. Maar niemand vindt belasting betalen leuk. Ook de erfgename van het cosmetica-imperium L’Oréal niet. Die indruk wekken in elk geval de opnames die haar voormalige majordomus heimelijk maakte van gesprekken tussen de nu 87-jarige Bettencourt en de beheerder van haar immense fortuin.

Daarin komen geheime rekeningen in Zwitserland ter sprake en een niet opgegeven eiland in de Indische oceaan.

Zoiets is uiteraard interessante informatie voor de Franse belastingdienst. Maar het is niet de voornaamste reden dat de onlangs uitgelekte opnames de publieke opinie beheersen. Dat is omdat ze licht werpen op de innige banden tussen Bettencourt en het echtpaar Woerth.

Eric Woerth is een prominent minister en steunpilaar van president Sarkozy; zijn vrouw Florence werkte jarenlang als vermogensadviseur in dienst van de puissant rijke erfgename. De opnames suggereren dat zij destijds is aangenomen op verzoek van haar man, die op zijn beurt Bettencourt hielp een prestigieus gebouw aan de Seine aan te kopen dat zij ten dienste wilde stellen van de Franse Academie van Wetenschappen. Bettencourt doneerde weer aan de campagnekas van de minister.

Had het echtpaar Woerth ook kennis van de wijze waarop een deel van het vermogen van Bettencourt buiten het zicht van de belastingen werd gehouden? Erger nog: was Eric Woerth daar wellicht een instrument in? Niets wijst er vooralsnog op dat Woerth, die naam maakte als belastingfraudebestrijder, haar een voorkeursbehandeling gaf. Aan de andere kant: ‘Bercy’, het ministerie waar Woerth als minister van begroting zetelde en dat de belastingdienst aanstuurt, deed niets met de gewraakte opnames die het vanaf 2009 in zijn bezit had.

Dag in dag uit dragen de Franse media nieuwe puzzelstukjes aan, al slaagde tot dusver niemand erin het beeld te voltooien.

De linkse oppositie ruikt bloed en eist een parlementaire enquête. Voormalig presidentskandidate Ségolène Royal ging zo ver om ‘het systeem-Sarkozy’ als corrupt weg te zetten. Rechtse prominenten kaatsen de bal terug en spreken over een ‘drijfjacht’ en een ‘destabiliseringspoging’. Zij menen dat het niet toevallig is dat de affaire aangezwengeld wordt juist nu Woerth als minister van arbeid is belast met misschien wel het meeste ambitieuze project van Sarkozy: de hervorming van het pensioenstelsel.

Of de puzzel ooit helemaal opgelost wordt is zeer de vraag. Zeker is dat Woerth veel ellende had kunnen voorkomen door uit de buurt te blijven van Liliane Bettencourt. Maar volgens Yves Mény lijkt juist dat besef bij Franse politici maar niet door te dringen. De prominente politicoloog noemt Woerth in dagblad Le Monde ‘de zondebok van een politiek systeem dat er niet in slaagt zich te hervormen’.

Volgens Mény komt dat doordat een notie als belangenverstrengeling, anders dan in Noord-Europese landen, in de Franse politiek een onderontwikkeld begrip is. Hij wijst op het gemak waarmee politici mandaten combineren, en het feit dat er tot vorige week geen haan naar kraaide dat Woerth, behalve minister, óók penningmeester van zijn politieke partij is. Mény pleit voor een gedragscode en de instelling van een commissie die deze toetst.

De Franse fiscus heeft aangekondigd de financiële wandel van Liliane Bettencourt alsnog onder de loep te nemen. Dat Woerth zal opstappen, lijkt vooralsnog niet waarschijnlijk. Woensdag nog sprak Sarkozy het volste vertrouwen in hem uit, vertrouwen dat de Fransen overigens steeds minder hebben in de president zelf. Zijn populariteit bereikte deze week een nieuw laagterecord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden