Eregast in het Concertgebouw

De vermaarde Chinees-Amerikaanse cellist Yo-Yo Ma speelt met musici uit alle windstreken, waaronder Nederland. De avonturen die Ma beleefde met Nederlandse musici zijn nu op cd bijeengebracht.

KLASSIEK

In goed gezelschap

Yo-Yo Ma in Nederland (Sony)

***

Per nummer werden de oortjes van de luisteraars in de Grote Zaal roder. Een klagende solo van een Portugese doedelzak, weldadig getokkel op de Chinese pipa. En die tablaspeler, hoeveel roffels passen er wel niet in een seconde? Een stel handige professionals op een rij, de uit diverse culturen afkomstige spelers van The Silk Road Ensemble, opgericht door cellist Yo-Yo Ma.

Vorige week vierden ze een feestje in het Amsterdamse Concertgebouw; de club bestaat vijftien jaar. Ma heeft een topklarinettist opgeduikeld en zet een gestreken onderonsje in met een van de beste kamanchespelers, Kayhan Kalhor. Die betovert het publiek op dit Perzische strijkinstrument in 'Atashgah' van Colin Jacobsen, violist in het ensemble.

The Silk Road Ensemble is een voorbeeld van Ma als bindmiddel: iemand die muziek beschouwt als taal zonder grenzen, en telefoonnummers uitwisselt in alle windstreken. Dat vertelt niet alleen zijn sociale en muzikale instinct hem, je hebt ook een scherpe zakelijke neus nodig om op deze manier verbroedering uit te dragen.

Een dag voor dit spectaculaire concert werd Ma, tijdens het jaarlijkse galadiner aan de Van Baerlestraat, gelauwerd met de Concertgebouw Prijs. Geen wonder, Ma's band met het Concertgebouw gaat jaren terug. Hij was de eerste musicus die in 1992 carte blanche kreeg van het instituut. Zijn naam is nu vereeuwigd in de eregalerij van plaquettes in de gang, boven, vlak bij de solistentrap. Onder anderen Cecilia Bartoli, het Beaux Arts Trio en Maurizio Pollini gingen hem voor.

Nog een kant van Ma: afgelopen april zat hij in de Grote Zaal met zijn duopartner, de pianiste Kathryn Stott. Ze speelden Brahms, Stravinsky en Saint-Säens. Een klassieker ingericht programma, maar ook wat braaf; Ma maakt zich weleens schuldig aan het gieten van eenzelfde mild sausje over heel verschillende stukken.

De Chinees-Amerikaanse Yo-Yo Ma, die op zevenjarige leeftijd van Parijs naar New York verhuisde, is een wereldburger. De muziek is zijn taal, hoewel hij Casals' woorden aanhangt: 'Ik ben in de eerste plaats mens, dan musicus, dan cellist.' Ma speelde niet alleen voor diverse presidenten, maar ook met vele Nederlandse musici. Daarvan getuigt het cd-document 'In goed gezelschap - Yo-Yo Ma in Nederland' met een verzameling Nederlandse opnamen, deels gemaakt tijdens bovengenoemde carte blanche serie en nu voor het eerst uitgegeven, plus een aantal geschreven bijdragen van Nederlandse musici.

Ton Koopman en zijn Amsterdam Baroque Orchestra zijn vertegenwoordigd op schijfjes met Boccherini, Vivaldi en een aantal delen Bach, bewerkt voor cello en kamerorkest. Ma speelt deze werken op zijn Stradivarius, die voor de gelegenheid is aangepast aan de barokeisen. Van deze opnamen - alle eerder verschenen - blijft de combinatie Koopman en Ma in Vivaldi het meest tintelfris. De musici treden nog steeds samen op af en toe, en als het soloconcert erop zit, neemt Ma na de pauze plaats in het orkest, waarom ook niet?

Ernst Reijseger behoorde destijds tot de carte blanche invités van Yo-Yo Ma. De uitvoeringen van Reijsegers muziek en die van Michael Moore en Maurice Horsthuis hadden ook een visuele component, en die valt weg op cd. Maar voor wie erbij was is dit een feest der herkenning. Even tussendoor: nergens staat een tracknummer vermeld, onpraktisch.

Een paar jaar later, tijdens het Zijderoute Festival, ook in de Amsterdamse muziektempel, was Yo-Yo Ma van de partij met zijn Silk Road Ensemble. Daarvan geen weerslag in deze verzameling, die wel een cd bevat ter illustratie van wat er destijds is uitgevoerd. Er zit een fantastische opname bij van traditionele Chinese muziek, en van een stuk waarin Ma de morin khuur (een Mongools strijkinstrument) bespeelt. Een boeiende blijk van Ma's veelzijdigheid, maar alleen een indirecte link naar zijn activiteiten in ons land. Wel een cd waarvan de oortjes wederom per nummer roder kleuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden