Erdogan verwoordt wat West-Europese landen al nastreven

De Turkse premier Tayyip Erdogan heeft aardig wat losgemaakt in Duitsland met zijn toespraak over integratie dan wel assimilatie van Turkse migranten. Tijdens een bijeenkomst van naar Europa geëmigreerde Turken in Keulen riep hij hen op goed te integreren, maar niet te assimileren. Dat laatste zou ’een misdaad tegen de menselijkheid zijn’. Met sommige opmerkingen wekte hij bovendien de indruk de Turkse migranten nog steviger aan hun herkomstland te willen binden – bijvoorbeeld door leraren uit Turkije in te zetten op Duitse scholen. Dat bevestigt het beeld van migrantengemeenschappen die niet willen integreren.

Onmiddellijk vielen enkele Duitse politici en intellectuelen over hem heen. ’Hoogst onaangenaam’, vond de Beierse premier Beckstein de tekst. ’Ik ruik de geuren van Klein-Azië’, reageerde advocate Ates. Er was ook ergernis over het besloten, Turkse karakter van de bijeenkomst in Keulen. Het Turkse volkslied werd massaal meegezongen, het Duitse beleefd aangehoord.

De Duitse bondskanselier Merkel vond het echter niet nodig om Erdogan van repliek te dienen toen de Turkse premier vrijdag woorden van dezelfde strekking sprak na een bezoek aan haar. En dat is eigenlijk wel verstandig. Want inhoudelijk valt er op Erdogans woorden eigenlijk niet zoveel aan te merken.

Zo is er geen land in West-Europa dat serieus overweegt zijn minderheden volledig te assimileren. Behoud van culturele en/of religieuze identiteit is een kernwaarde van de Europese democratie, het onzichtbaar worden van individuen in een homogene maatschappij wordt niet nagestreefd. Landen die wel de rechten van minderheden onderdrukken – zoals Turkije deels nog doet met de Koerden – krijgen juist vanuit Europa de wind van voren.

Wat Erdogan wél bepleit is ook het opmerken waard. Hij wil goede kennis van Duits onder de Turken, en hun participatie in de Duitse politiek. Hij ziet Turken als ’wezenlijk element’ in de Duitse samenleving. En dat valt noch te ontkennen, noch te laken. Er is dus weinig reden om krampachtig te reageren op de woorden van Erdogan.

De vraag is wel of het handig van hem is om iets over de thematiek te zeggen. De integratie van migranten, en vooral van moslims, ligt momenteel buitengewoon gevoelig in West-Europa. De toon van het debat daarover is soms schril, zoals een commissie van de Raad van Europa gisteren over Nederland nog constateerde. Gezien die gevoeligheid had Erdogan als Turkse premier de Duitse Turken beter iets minder opzichtig de weg kunnen wijzen in hun huidige vestigingsland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden