Vluchtelingen

Erdogan toont zich de luidste koopman op het Global Refugee Forum met zijn plan voor Noord-Syrië

De Turkse president Erdogan op het VN-forum over vluchtelingen.Beeld EPA

Het eerste wereldwijde vluchtelingenforum (Global Refugee Forum) is woensdag in Genève afgesloten. De marktplaats was nadrukkelijk niet alleen voor politici bedoeld, maar alsnog trokken zij de meeste aandacht. 

Een herstart moest het worden, een nieuwe poging om na te denken over de opvang van miljoenen vluchtelingen wereldwijd. Dit keer niet alleen met politici, maar ook met zakenmensen, hulpverleners, en vluchtelingen zelf. Het eerste Global Refugee Forum, dat de afgelopen twee dagen in Genève door de Verenigde Naties werd georganiseerd, was als een soort marktplaats opgezet. De tweeduizend mensen die – alleen op uitnodiging – aanwezig waren, mochten hulp vragen, maar vooral ook beloften doen en steun aanbieden om vluchtelingen wereldwijd eerlijker te verdelen en hun opvang beter te coördineren.

‘25 miljoen vluchtelingen kijken naar ons voor oplossingen’

Dat is hard nodig volgens gastheer Filippo Grandi, de hoge VN-commissaris van de vluchtelingen. “Onze wereld is in beroering en 25 miljoen vluchtelingen kijken naar ons voor oplossingen.” Dat zijn er ruim twee keer zoveel als een decennium geleden. Als je de ontheemden erbij optelt – mensen die in hun eigen land op de vlucht zijn geslagen – gaat het wereldwijd om meer dan 70 miljoen mensen. Een breed verband van regeringen, bedrijven, ngo’s, maar ook sportorganisaties moeten met slimme, inspirerende plannen komen om hen te helpen, vindt Grandi. 

Hulpvragen kwamen er in Genève onder anderen van de president van Costa Rica, dat de laatste tijd tienduizenden vluchtelingen uit het politiek onrustige Nicaragua opving. Maar in het Palais des Nations – het Zwitserse VN-filiaal – klonken ook beloften. Een groep grote bedrijven als Ikea, Lego en Vodafone stelde samen 250 miljoen dollar beschikbaar voor het trainen en scholen van vluchtelingen.

Het forum is een uitvloeisel van het Global Compact of Refugees, dat 181 staten vorig jaar ondertekenden. Daarin spraken ze onder meer de ambitie uit om de solidariteit te versterken, niet alleen met de vluchtelingen, maar ook met de landen die hen opvangen. Destijds kwam er veel kritiek op het pact; de afspraken waren niet meetbaar en bovendien niet bindend. Ook zouden de landen die de meeste vluchtelingen opvangen, te weinig bij de afspraken betrokken zijn geweest. 

Opvangzone voor vluchtelingen in het noorden van Syrië

De top in Genève moest juist deze landen een podium bieden. De leiders van die landen maakten daar dankbaar gebruik van en brachten terloops ook politieke spanningen het forum binnen. Zo bekritiseerde de Pakistaanse premier, Imran Khan, buurland en aartsrivaal India. Khan vreest de komst van miljoenen moslimvluchtelingen naar zijn land door een omstreden burgerwet die Delhi onlangs aannam en spanningen in de betwiste grensregio Kashmir. “We zijn bezorgd dat we niet alleen een vluchtelingencrisis tegemoet zien, maar een conflict tussen twee nucleaire staten”, waarschuwde Khan zijn toehoorders in Genève.

Toch trok Khan niet de meeste aandacht. De luidste koopman op de marktplaats was ongetwijfeld president Erdogan van Turkije, dat ruim 3,5 miljoen Syrische vluchtelingen opvangt. Erdogan vroeg aandacht voor zijn plan om meer dan een miljoen vluchtelingen te hervestigen in een veilige zone in Noord-Syrië. De Turkse inval in dat gebied van afgelopen oktober kwam de president op veel kritiek te staan. 

Erdogan klaagde in Genève vooral over het gebrek aan internationale steun voor zijn plan. En dat terwijl hij naar eigen zeggen een goede oplossing had bedacht voor de financiering van de opvang van vluchtelingen in die regio. “Als we gezamenlijk de Syrische olie winnen, kunnen we allerlei projecten uitvoeren.” Als Turkije erin slaagt in deze zone steden voor vluchtelingen te bouwen met woningen, scholen en ziekenhuizen, zo zei Erdogan, “dan gaat ons project de geschiedenis in als goed voorbeeld”.

Lees ook: 

Turkije kreeg er een miljoen leerlingen bij

Bijna een miljoen gevluchte Syrische kinderen in Turkije moeten naar school. Hoe pakt de Turkse overheid die monstertaak aan?

Waarom de kritiek op het vluchtelingenverdrag geen hout snijdt 

Nooit eerder zochten zoveel vluchtelingen een veilig heenkomen, zei de UNHCR vorige week. Daarmee groeit ook de kritiek op het vluchtelingenverdrag uit 1951. Maar herziening, juist nu, is een slecht idee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden