Erdogan schrapt evolutie uit lesprogramma: te controversieel

President Erdogan in mei tijdens een toespraak in Ankara. Beeld AFP
President Erdogan in mei tijdens een toespraak in Ankara.Beeld AFP

Turkse middelbare scholieren leren vanaf komend schooljaar niet meer over de evolutietheorie. De regering van president Erdogan vindt Darwins ideeën te complex en te omstreden.

Robin De Wever

‘Onze studenten hebben niet de benodigde wetenschappelijke achtergrond en missen de context om het evolutiedebat te kunnen begrijpen’, zegt voorzitter Alpaslan Durmus van het Turkse onderwijsorgaan op de site van het ministerie van onderwijs. De lesboeken van scholieren zijn al aangepast: het evolutiehoofdstuk dat daar dit jaar nog in staat staat, is in de nieuwe editie verdwenen. Voortaan leren jonge Turken pas over de evolutie op de hogeschool of universiteit. Mits ze zover doorstuderen, natuurlijk.

Dat Erdogans regering uitgerekend evolutie in de ban doet, is opmerkelijk. In alle andere moslimlanden staat het gewoon in de lesboeken, met uitzondering van Saudi-Arabië. Islamitische geestelijken zijn over het algemeen niet zo fel tegen de evolutietheorie als conservatieve protestanten. Van een cultuurstrijd om evolutie uit de lesboeken te krijgen, zoals in de Amerikaanse biblebelt, is in de meeste islamitische landen bijvoorbeeld geen sprake. Wel is evolutie vaak verdacht, al was het maar omdat het idee dat de mens dezelfde voorvaderen zou hebben als de aap moeilijk te rijmen is met het verhaal in de koran waarin God de mens Adam schept uit klei en hem het leven inblaast.

'Dit is basale kennis'

Critici zien in de evolutie-ban het zoveelste bewijs dat het Turkije onder Erdogan religieuzer wordt. “Zelfs de laatste kruimels seculier wetenschappelijk onderwijs worden nu geschrapt”, sombert een van hen, Feray Aytekin Aydogan in de New York Times. Aydogan leidt Egitim-Sen, een vakbond van secularistische docenten. “Vergeet de middelbare school. Je kunt dit makkelijk onderwijzen op de basisschool. Dit is een van de basale onderwerpen die je nodig hebt om levende wezens, het leven en de natuur te begrijpen.”

Turkije is in 1923 opgericht als seculiere natie en ging jarenlang prat op haar strikte secularisme. Erdogan leek daar in zijn eerste jaren als president weinig aan te willen veranderen, maar probeert nu alsnog een religieuze stempel op zijn land te drukken. Zo stampt hij al een paar jaar religieuze scholen uit de grond, heeft hij onlangs aangegeven jonge Turken te willen opvoeden tot een ‘godvruchtige generatie’ en heeft de verkoop van alcohol aan banden gelegd. Op universiteiten mogen vrouwen sinds 2010 dankzij Erdogan weer hoofddoeken dragen.

Ook het evolutieplan lijkt deel uit te maken van iets groters. De afgelopen weken publiceerden Turkse media al interne documenten van het onderwijsorgaan met daarin plannen om op scholen minder aandacht te besteden aan Kemal Atatürk, de secularistische vader des vaderlands.

Of de regering inderdaad plannen in die richting heeft is niet bekend, maar er gaat op dat gebied zeker iets veranderen, zegt topambtenaar Durmus. Zo komt er in het curriculum meer aandacht voor de wetenschappelijke prestaties van Turken en moslims, en gaat het straks minder om wat westerse wetenschappers bij hebben gedragen. Het onderwijs moet anders, vinden Durmus en de zijnen: minder ‘Eurocentrisch’.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden