Erdogan op audiëntie bij Poetin

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan sprak zondag bij een demonstratie tegen de mislukte couppoging in juli. Beeld anp

Vladimir Poetin kan een goede week verwachten. Morgen ontvangt de Russische president zijn collega Recep Tayyip Erdogan. De Turkse president zet met iedere journalist of wetenschapper die hij in eigen land aanpakt de relatie met Europa verder onder druk, en is op zoek naar buitenlandse vrienden. Poetin profiteert daarvan. Navo-lid Turkije moet als vragende partij concessies doen aan het Kremlin.

Poetin is de eerste vooraanstaande internationale leider die Erdogan ontmoet na de mislukte coup van 15 juli. Uit Europa of de Verenigde Staten is nog niemand naar Ankara geweest. De Turkse regering is daar verbolgen over. Erdogans woordvoerder Ibrahim Kalin zei vorige week dat Europese landen de Turkse reactie op de couppoging harder veroordelen dan de poging tot staatsgreep zelf. Ook klaagde Kalin erover dat nog geen enkele Europese minister of regeringsleider via een bezoek zijn solidariteit met de Turkse regering heeft getoond.

Voor Erdogan dient het bezoek morgen ten eerste als statement richting Europa en de Verenigde Staten. Volgens Asli Aydintasbas, die bij het Europees Centrum voor Buitenlandse Betrekkingen het Turkse buitenlandbeleid onderzoekt, wil Ankara Brussel en Washington zenuwachtig maken. "Uiteindelijk zijn dat de belangrijkste economische en militaire partners voor Turkije. Ik verwacht morgen dan ook veel theatrale verklaringen."

Symbolisch is het voor Poetin al winst dat Erdogan naar hem toe komt, en niet andersom. Dat straalt uit dat de Turkse president een gunst van Moskou nodig heeft. Het bezoek werd aangekondigd op 26 juli, te midden van de Europese kritiek op Turkije. Waarschijnlijk kon Erdogan gezien zijn isolement het aanbod van een ontvangst op het Kremlin niet afslaan. Pas afgelopen vrijdag maakte de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry als eerste westerse hoogwaardigheidsbekleder bekend binnenkort Turkije te bezoeken.

Sancties
Erdogan moet ook door het stof voor een herstel van de economische relatie met Rusland. Vorig jaar schoot een Turkse straaljager een Russisch gevechtsvliegtuig neer dat tijdens een missie in Syrië kortstondig het Turkse luchtruim doorkruiste. President Poetin sloeg terug met een breed palet aan economische sancties.

Nadat Erdogan eind juni excuses aanbood, liet Rusland weten die strafmaatregelen langzaam op te heffen. Morgen zal onderstreept worden dat Rusland hier nu echt werk van maakt.

Het daadwerkelijke einde van de sancties laat op zich wachten, omdat Rusland het maximale uit het vuur wil slepen. Turkije moet nu ook accepteren dat Rusland de Syrische president Bashar al-Assad in het zadel houdt, denkt Aydintasbas. De afgelopen jaren was Turkije juist de belangrijkste sponsor van Syrische groepen die tegen Assad vechten.

Ook op energiegebied profiteert Poetin van de huidige zwakte van Erdogan. Morgen kondigen de beide presidenten waarschijnlijk de herstart aan van het project Turkish Stream, een beoogde aardgaspijpleiding tussen beide landen. Een deel van dat gas is bedoeld voor de Turkse markt, maar een ander deel moet verder richting Zuid-Europa stromen.

Volgens Sijbren de Jong, energiespecialist bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, wil het Kremlin voorkomen dat Europa via Turkije aardgas uit Azerbeidzjan en Iran gaat importeren.

De Europese Commissie zet daar juist op in om Europa minder afhankelijk van Poetin te maken. Toch betwijfelt De Jong of Turkish Stream ooit gas naar Europa zal brengen. Er moet in Zuid-Europa dan eerst een nieuwe kostbare pijpleiding gebouwd worden die kan concurreren met exclusief voor Azerbeidzjaans gas gereserveerde infrastructuur.

Maar ongeacht of Turkish Stream er ooit komt, staat Erdogan weer open voor een project dat Brussel zenuwachtig maakt. Zolang de Turkse leider ervoor kiest zijn westerse bondgenoten onder druk te zetten via een toenadering tot Rusland, is Poetin de lachende derde.

Vladimir Poetin. Beeld anp

'Turkije ontslaat vijf werknemers ambassade'
Vijf hooggeplaatste ambtenaren op de Turkse ambassade in Den Haag zijn de afgelopen weken ontslagen omdat ze banden zouden hebben met Gülen-beweging. Dat zegt het hoofd van de ambassade, Kurtulus Aykan, in het Algemeen Dagblad.

Het gaat om vijf 'hooggeplaatste medewerkers', 'niet de kok of de bediende'. Volgens Turkije zit de Gülen-beweging achter de coup van drie weken geleden. "Het zijn mensen met wie ik nauw heb samengewerkt", aldus Aykan. "Zeer bekwame mensen. Maar dat is het talent van de Gülen-beweging. Ze infiltreren geruisloos."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden