Erdogan noemt Turkse pogroms fascistisch

In de jaren vijftig vonden pogroms op grieks-orthodoxe christenen plaats. (Trouw)

Niet-moslims zijn in Turkije vervolgd en verjaagd. Tayyip Erdogan is de eerste premier die dat toegeeft, tot vreugde van de minderheden.

Voor het eerst heeft een Turkse premier erkend dat de Turken in het verleden fouten hebben begaan tegenover christelijke minderheden. Tayyip Erdogan zei: „De minderheden zijn in het verleden uit ons land verjaagd. Het was een gevolg van fascistisch beleid.”

In de Turkse geschiedenis zijn de niet-islamitische inwoners vaker lijdend voorwerp geweest van onaangename gebeurtenissen. De bekendste voorbeelden zijn de genocide op de Armeniërs in 1915, en de pogrom in 1955– een klopjacht op de Griekse bewoners van Istanbul. Hierna vertrokken de meeste Grieken uit Turkije.

De woorden van Tayyip Erdogan zijn historisch, maar de vraag is of de premier deze uitspraken heeft gedaan omdat hij ten aanzien van de minderheden een nieuw, positiever beleid voor ogen heeft. Drie jaar geleden al zei hij dat de Turken de confrontatie moesten aangaan met hun verleden. Daarna bleven concrete stappen uit.

Volgens schrijver-columnist Ahmet Altan kan het best zijn dat Erdogan die woorden in een opvlieging heeft geuit. „Want”, zegt hij „de premier is een emotionele man, die vaker dingen roept die hij niet heeft gepland. Maar ook al is dat zo, de woorden die hij heeft gesproken zijn van historisch belang en dwingen de Turken als het ware om in de spiegel te kijken. Het was fantastisch om die zinnen uit de mond van een Turkse premier te horen.”

Ook vertegenwoordigers van de christelijke minderheden in Turkije, die na de pogroms in het verleden tegenwoordig gering in aantal zijn, hebben met vreugde gereageerd op de uitspraken van Erdogan. Een van hen is de Griek Dositheos Anagnostopulos, woordvoerder van de Griekse kerk in Istanbul. „Premier Erdogan heeft erg dapper gehandeld. Hopelijk zal hij ook op een dappere wijze achter zijn woorden staan. Ik hoop dat zijn uitspraken er allereerst toe leiden dat de bezittingen van onze stichtingen, die door de staat zijn afgepakt, aan ons terug worden gegeven,” aldus Anagnostopulos.

De twee grootste oppositiepartijen zijn niet blij met de uitspraken van de leider van de AK-Partij. De republikeinse CHP en de extreem-rechtse MHP hebben Erdogan beschuldigd van onwetendheid. Onur Oymen van de CHP liet weten dat premier Erdogan Turkije verwart met Duitsland. Volgens hem hebben de Turken niets verkeerds gedaan als het gaat om minderheden.

Oktay Vural, woordvoerder van de MHP, die ook wel bekendstaat als de partij van de Grijze Wolven, zei tegen de pers: „De Turkse premier zit op één lijn met Orhan Pamuk (de schrijver die voor de rechter moest komen vanwege uitspraken over de Armeense genocide, red.). Ze zijn er allebei op uit om de Turkse identiteit te vernietigen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden