Erdogan noemt Koerdisch referendum 'verraad'

Beeld AP

De Turkse president Erdogan heeft opnieuw hard uitgehaald naar de leiders van Iraaks-Koerdistan. Hij noemde hun beslissing om ondanks grote internationale druk afgelopen maandag tóch een referendum over onafhankelijkheid van Irak te organiseren ‘verraad’.

Dat verraad is voor de Turkse president een bijna persoonlijke zaak. Ankara heeft in de loop der jaren onder Erdogan een sterke band met de Koerden in Irak opgebouwd. Turkije is de grootste investeerder in de Koerdische regio, handelt er jaarlijks voor miljarden euro’s mee, en krijgt van de autoriteiten in Erbil hulp bij het bestrijden van de PKK - de Koerdische organisatie die in Turkije strijdt voor afscheiding en daarbij de bergen van Noord-Irak gebruikt als uitvalsbasis.

De vriendschap kent echter grenzen. Met name de onafhankelijkheidswens van de Iraakse Koerden, die maandag overweldigend ‘ja’ stemden in hun referendum (de officiële uitslag volgt waarschijnlijk morgen) is voor Ankara onacceptabel. Die zou een ‘fout’ voorbeeld voor miljoenen Turkse Koerden kunnen vormen. Om dezelfde reden zijn de Iraanse en Syrische autoriteiten gekant tegen de Koerdische afscheidingsplannen. Teheran stuurde vandaag nog straaljagers naar het noordwesten van Iran omdat daar Koerden de straat op gingen om hun steun uit te spreken voor hun Iraakse broedervolk.

Angst voor verlies

Alledrie de landen vrezen dat ze stukken van hun staat verliezen als de dertig miljoen Koerden in de regio hun dromen van een eigen Koerdistan waar kunnen maken. De Koerden vormen het grootste volk dat na het uiteenvallen van het Ottomaanse rijk, precies een eeuw geleden, zonder nationale staat kwam te zitten.

Erdogan dreigde opnieuw om de pijpleidingen die olie vanuit Iraaks Koerdistan via Turkije naar het Westen leiden af te sluiten, en trucks niet meer over de Turkse grens te laten. Als de Iraakse Koerden niet luisteren, aldus de Turkse president, dan kunnen ze wel eens honger gaan krijgen. Hij verweet hen de regio mee te slepen in een ‘etnische en sektarische oorlog’.

De Koerden zelf benadrukken dat ze de onafhankelijkheid helemaal nog niet willen uitroepen, maar dat ze met een mandaat van hun volk over afscheiding willen onderhandelen met de centrale regering in Bagdad. De Iraakse premier Abdadi liet maandag echter al weten dat hij dat niet van plan is. Hij noemde het referendum ongrondwettig.

Ankara en Bagdad, die elkaar recentelijk nog naar het leven stonden, hebben de handen ineen geslagen. Maandag voegden Iraakse militairen zich bij het Turkse leger, dat aan de Turkse grens met Iraaks Koerdistan oefent.   

Lees ook: Iraakse Koerden stemmen onbevreesd over onafhankelijkheid

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden