Erdogan mengt zich in Bulgaarse verkiezingen

Bulgaarse demonstranten blokkeren de grensovergang met Turkije bij Kapitan Andreevo. Beeld Hollandse Hoogte
Bulgaarse demonstranten blokkeren de grensovergang met Turkije bij Kapitan Andreevo.Beeld Hollandse Hoogte

Bulgaarse nationalisten vrezen dat in Turkije woonachtige landgenoten zondag hun stem komen uitbrengen.

Meestal gaan de Bulgaarse verkiezingen relatief ongemerkt voorbij aan de rest van de wereld. Maar omdat Turkije zich ermee bemoeit, staat de stembusgang van zondag nu volop in de schijnwerpers. Dinsdag blokkeerden honderden Bulgaarse nationalisten een paar grensovergangen met Turkije om 'electoraal toerisme' te voorkomen. Ze zwaaiden met vlaggen met teksten als 'We verdedigen Bulgarije en Europa'.

De nationalisten vrezen dat busladingen vol Bulgaren die in Turkije wonen daags voor de verkiezingen het buurland in zullen trekken om hun stem uit te brengen. Volgens de demonstranten probeert de Turkse regering met hun stem invloed op het verkiezingsresultaat uit te oefenen, ten gunste van Dost. Deze recent opgerichte politieke partij wordt gedomineerd door etnische Turken en zou nauwe banden met de AK-partij van Erdogan onderhouden.

De Turkse president gaf eerder al een openlijk stemadvies voor Dost uit, dat bedoeld was voor de Turken in Bulgarije (met 700.000 zo'n 10 procent van de bevolking) en de ongeveer 300.000 Bulgaren in Turkije. De Bulgaarse regering reageerde daarop als door een wesp gestoken. Ze riep onmiddellijk de Turkse ambassadeur op het matje en haalde haar eigen ambassadeur uit Ankara terug voor spoedoverleg.

En zo veroorzaakte Erdogan opnieuw vlak voor verkiezingen in een ander land een diplomatieke rel. Eerder deze maand deed hij dat ook al toen hij aan de vooravond van de stembusgang een paar ministers naar Nederland stuurde om campagne te voeren. Weliswaar niet voor een Nederlandse partij, maar voor het Turkse referendum volgende maand over de invoering van een presidentieel systeem.

Gedeeld verleden

De Bulgaarse autoriteiten proberen de spanningen deze weken zo snel mogelijk de kop in te drukken. "Ze zijn zich zeer bewust van de gecompliceerde relatie met Turkije", zegt Vessela Tcherneva, hoofd van de European Council on Foreign Relations in Sofia. "Vergeet niet dat we buren zijn, en door de eeuwen heen zowel elkaars bondgenoten als elkaars vijanden zijn geweest."

Dat gedeelde verleden werd de afgelopen jaren heel bewust door Ankara afgestoft, zegt Ahmet Erdi Ozturk van het centrum voor Zuidoost Europese studies aan de universiteit van Graz en gespecialiseerd in de Turkse invloed op de Balkan. Al sinds de val van het communisme bemoeit Ankara zich met Sofia. "Maar vanaf het moment dat de AKP aan de macht is, presenteert Turkije zich steeds meer als erfgenaam van het Ottomaanse rijk." Zo sprak Ahmet Davutoglu in 2009 als minister van buitenlandse zaken van een Pax Ottomanica, met als doel de banden met de Balkanlanden aan te halen. Volgens Ozturk met wisselend succes. "Het is echt niet zo dat alle Turken in Bulgarije de Ottomaanse periode als een positief tijdperk beschouwen."

Ook het communistische verleden heeft veel Bulgaren ervan overtuigd dat ze geen grote broer om zich heen moeten hebben. Ze zijn er in de loop van de geschiedenis aan gewend geraakt te manoeuvreren tussen verschillende invloedssferen.

Aan de ene kant is het land verankerd in het Westen door het lidmaatschap van de EU en de Navo, aan de andere kant is het vooral op economisch gebied sterk verbonden met Rusland. Het is al lastig genoeg te balanceren op dat scharnierpunt, laat staan als Ankara zich nog sterker met Bulgarije gaat bemoeien. De autoriteiten zullen er dan ook alles aan doen om de komende dagen de grote broer uit het buurland zoveel mogelijk op afstand te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden