Erdogan kan niet zonder Öcalan

Deal met PKK helpt Turkse presidentskandidaat aan stem Koerden

ERDAL BALCI

ISTANBUL - De Turkse premier Tayyip Erdogan heeft de steun van PKK-leider Abdullah Öcalan hard nodig bij de komende presidentsverkiezingen. Op zijn beurt kan de al veertien jaar gevangen Öcalan alleen op verbetering van zijn omstandigheden rekenen als de sterke Erdogan daar groen licht voor geeft. Het ligt dus voor de hand dat de twee mannen zij aan zij optrekken. Maar laten de Turken en de Koerden zich voor het karretje spannen van de twee machtigste mannen in Turkije?

In augustus wordt in Turkije de president voor het eerst door het volk gekozen. Daarmee zal ook meteen het ambt van president veranderen, van een ceremoniële lintenknipper naar een 'eenmansregime'. Premier Erdogan heeft zich nog niet officieel kandidaat gesteld, maar de verwachting is dat hij dat binnenkort gaat doen.

Zijn regerende AKP kreeg afgelopen zondag bij gemeenteraadsverkiezingen 43 procent van de stemmen, dus hij zal bij anderen moet aankloppen om die fel begeerde 50 procent te halen. De 7 procent van de Koerden die PKK-leider Öcalan een warm hart toedragent, liggen derhalve als een schat voor het opdelven.

De meeste Koerden hebben geen moeite met het conservatieve beleid van de islamist Erdogan. Maar niet alle. Textielhandelaar Hasan Yildirim (45), die als activist strijdt voor de rechten van de Koerdische minderheid, is niet blij met het pact. Hij heeft altijd op de Koerdische partij gestemd. "Ik hoop van harte dat Öcalan vrijkomt. Maar ik kan het ook niet over mijn hart krijgen om op Erdogan te stemmen. Want ik ben niet alleen Koerd, maar ook een individu met afkeer van het islamisme van Erdogan." Na een telefoontje en een paar slokjes thee gaat hij verder: "Ik vrees dat mensen als ik in de minderheid zijn. In ruil voor meer zelfstandigheid in het Koerdische gebied en meer vrijheid voor Öcalan zullen ze Erdogan naar het presidentiële paleis stemmen."

De lokale verkiezingen in het westelijke Yalova - waar gestemd werd omdat eerder verkiezingen waren uitgesteld - dienden als experiment voor het handjeklap tussen Erdogan en Öcalan. De AKP van Erdogan heeft de verkiezingen in Yalova weliswaar nipt verloren, maar de Turkse islamisten kregen wel de stemmen van de Koerden aldaar.

Geen vuiltje aan de lucht dus voor Erdogan. Zal hij over een paar maanden zonder enige moeite de Poetin van Turkije worden? Volgens econoom en politiek-analist Seyfettin Gursel heeft de Turkse oppositie nog een kans. Gursel: "Een deel van de achterban van de AKP is hondstrouw aan Erdogan, een ander deel is bereid om anders te gaan stemmen. De oppositie moet deze twee miljoen mensen ervan overtuigen dat met het presidentschap van Erdogan niets meer zal overblijven van de onafhankelijke rechtsstaat en dat alle andere instituten voor Erdogan zullen moeten buigen. Kortom, de twijfelende AKP'ers moeten overgehaald worden om voor het behoud van onze democratie te stemmen. In dat geval zal de deal tussen Öcalan en Erdogan niet genoeg zijn voor de beide mannen."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden