Erdogan: Ik wijk niet voor protesten

Demonstraties op het Taksimplein in Istanbul gaan door

Het bouwen op het Taksimplein in Istanbul gaat, als het aan premier Erdogan ligt, gewoon door. Vlak voor hij zou terugkeren naar Turkije na een vierdaagse reis door Noord-Afrika zei hij op een persconferentie in Tunis dat hij niet zal wijken voor de protesten daartegen.

"We zijn er tegen dat een meerderheid de minderheid overheerst, en we kunnen ook niet accepteren dat het omgekeerde gebeurd", zei de premier.

De demonstranten in Istanbul en een aantal andere steden in Turkije hameren vooral op dat eerste: dat Erdogan, wiens AK-partij een ruime meerderheid in het parlement heeft, geen rekening houdt met de Turken die niet voor hem hebben gestemd. Velen daarvan laten zich minder door de islam leiden dan Erdogan gewenst vindt. De voorgenomen vervanging van een park bij het Taksimplein door een winkelcentrum was voor hen de aanleiding van zich te laten horen.

Volgens Erdogan zitten daar terroristen achter. Hij meldde dat er zeven buitenlanders gearresteerd zijn.

Ook gisteravond verzamelden zich weer duizenden mensen op het Taksimplein, voor de zevende achtereenvolgende keer.

Eerder op de dag kwam in de zuidelijke stad Adana een politieman om het leven, toen hij bij het verdrijven van demonstranten van een brug viel. Deze week kwamen door politie-ingrijpen tot nu toe twee demonstranten om. Duizenden demonstranten en honderden politiemensen raakten de afgelopen week gewond. In Ankara is één demonstrant er zo ernstig aan toe dat hij beademd moet worden.

Erdogan gaf tijdens zijn persconferentie toe dat er te veel geweld is gebruikt door de politie. Hij verwees kort naar de excuses die zijn plaatsvervanger Bülent Arinç daarvoor al had aangeboden.

Erdogan zou gisteravond terugkeren in Turkije, en wel in Istanbul, waar hij een populaire burgemeester was en waar hij in het weekeinde nog vaak verblijft. Er zouden demonstranten op weg zijn gegaan naar het vliegveld. De vicevoorzitter van de AK-partij, Huseyin Celik, riep leden van de partij op, hun leider niet te gaan verwelkomen om te voorkomen dat er onlusten zouden ontstaan. "De premier heeft geen krachtsvertoon nodig", zei hij op de televisie.

De Turkse effectenbeurs daalde gisteren na de persconferentie van Erdogan met een kleine 5 procent.

'In Nederland zou het kabinet vallen na zulke rellen'
Deniz Akkoyun (28 ) woont sinds anderhalf jaar in Istanbul. Ze is jurist en was in 2008 Miss Nederland.

"Ik vind Istanbul zo mooi dat ik anderhalf jaar geleden zonder een echt plan naar deze stad ben verhuisd. Al langere tijd stoorde ik me aan het beleid van de regering, maar afgelopen vrijdag was de maat vol voor mij. Het politiegeweld tegen een kleine groep demonstranten was de laatste druppel voor mij. Toen ging ik met een aantal vrienden het plein op om mee te demonstreren. En sindsdien ben ik dus hier.

Eigenlijk heb ik niets te maken met politiek, maar ik kan heel slecht tegen onrecht. En of het nu gevaarlijk is of niet, het kan me niets schelen. Mijn ouders maken zich wel zorgen. Vaak vertel ik ze niet waar ik ben en geef de details van de gebeurtenissen niet.

Ik wil dat premier Tayyip Erdogan zijn excuses aanbiedt aan de bevolking en niet aan het park komt. In Nederland was het kabinet na dergelijke rellen allang gevallen. Ik verwacht dat Erdogan niet opstapt.

Hopelijk levert deze bundeling van krachten iets op. Vooral de censuur van de laatste jaren stoort me enorm. Trouwens, Miss Turkije schijnt ook hier te zijn. Grappig, alle missen zijn in actie nu..."

'Jongeren kunnen eindelijk hun gevoelens uiten'
Tan Tunali (25) is laatstejaars student internationale betrekkingen in Amsterdam en is voor zijn studie in Istanbul. Hij heeft een Turkse vader en een Nederlandse moeder.

"Niemand hier had verwacht dat het zo groot zou worden. De bouwdrift van de laatste jaren en het feit dat zoveel groen verdwijnt, maakt mij ook boos. Het belangrijkste aan deze actie vind ik dat de stad beschermd wordt. Daarnaast is de solidariteit onder de jongeren heel mooi. Het is bijzonder dat de jongeren eindelijk uiting kunnen geven aan hun gevoelens. Ik vond het opvallend dat de Koerden eerst niet meededen aan de betogingen. De laatste twee dagen komen ze wel. De Koerden, de nationalisten en de communisten zijn samen op het plein zonder ruzie te maken. Er is een enorme saamhorigheid. Waar deze demonstraties toe zullen leiden is moeilijk te voorspellen.

Ik ben van plan om langer in Turkije te blijven. Niet om hier de grote revolutie te ontketenen, maar omdat de mensen warm zijn en Istanbul een fantastische stad is. Eigenlijk heb ik de onmogelijke wens dat heel Turkije zou worden als het Gezi-park van de laatste dagen. Maar ik weet heus wel dat dat niet kan. De Turkse nationalisten, de Koerdische BDP, de socialisten en ook de apolitieke jeugd staan hier. Groeperingen die weinig hebben met elkaar."

'Het is de revolutie van de vrouwen'
Sinan Efe (33). Sinds twee jaar runt hij een technologisch bedrijf in Istanbul.

"Iedereen voelde wel iets opkomen hier. Misschien komt het goed met de regering, zeiden ze en gaven de premier het voordeel van de twijfel. Maar zijn laatste uitspraken hebben enorme woede gewekt. De demonstranten hebben de premier laten zien dat hij geen al te stoute plannen moet maken voor Turkije. Als er vanwege een paar boompjes al zoveel gevochten wordt, dan wordt het echt oorlog als hij een islamistische staat wil oprichten. Vanaf de eerste dag van de rellen sta ik aan de frontlijn. Ik ben er trots op dat ik dit meemaak. Het is ook de revolutie van de vrouwen hier. Ze worden al zo beperkt in hun doen en laten. Eindelijk voelen ze zich vrij.

Ik heb heel veel plekken gezien in de wereld, maar een dergelijke ontspannen sfeer als nu op het Taksimplein heb ik nergens gezien.

Er wordt gezegd dat de AKP-jeugd ook de straten op zal gaan om te vechten. Dat zou ik absoluut niet wensen. Ze begonnen de jongeren te beledigen die een handje vasthielden en elkaar kusjes gaven. Wie denken ze toch wel dat ze zijn..."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden