Erdogan geeft PKK-rebellen hun zin: het is nu echt oorlog

Beeld reuters

Met meer dan tienduizend soldaten is het Turkse leger de grens met Irak overgestoken. Hiermee heeft premier Tayyip Erdogan gehoor gegeven aan de grote wens in zijn land om de tientallen Turkse militairen te wreken die recentelijk zijn gedood door de Koerdische PKK.

De premier, die onlangs een compleet nieuwe legertop heeft aangesteld, kan bij een eventuele mislukking van deze grootscheepse actie als de hoofdverantwoordelijke gezien worden. Hij is immers de eerste Turkse premier die met gehoorzame generaals werkt.

Een mislukking is niet denkbeeldig, want de PKK in de bergen van Noord-Irak aanpakken is een zeer riskante onderneming, waaraan de Turkse generaals en politieke leiders zich nooit wilden wagen. De naar schatting vijfduizend militanten van de afscheidingsbeweging zitten al bijna dertig jaar in dit voor vreemdelingen onbegaanbare gebied, en kennen het als geen ander.

In de winter van 2007 poogde het Turkse leger de PKK-kampen met grondtroepen te vernietigen. Maar al snel bleek de missie onmogelijk. Toen de Turkse soldaten bij bosjes sneuvelden, werden de eenheden teruggetrokken.

"De PKK vertrouwt op zijn kennis van de bergen en wil niets liever dan het Turkse leger daarheen lokken", zegt politiek analist Kurtulus Tayiz. Hij kent het gebied goed en stelt dat de reeks PKK-aanvallen van de laatste weken enkel als doel had om de Turken naar die bergen te trekken. "De PKK-leiding heeft goed nagedacht over deze escalatie. Ze denken dat ze zonder een ultieme overwinning op de Turken hun doel van afscheiding niet kunnen realiseren. Daarom speelden ze op alles of niets, en ze hebben uiteindelijk hun zin gekregen. Het is nu echt oorlog."

Met de verse herinnering aan 2007, waarbij de Turken bij de eerste berg al rechtsomkeert moesten maken, kan het niet anders dan dat de PKK hoop koestert op een gunstige afloop van het te verwachten treffen. Maar de omstandigheden zijn sinds 2007 wel veranderd. De generaals - die tot twee jaar geleden de politieke leiders nooit serieus namen, zelfstandig handelden en zichzelf als de echte bazen van het land beschouwden - hebben de laatste jaren het onderspit moeten delven tegen de vastberadenheid van premier Erdogan.

De premier heeft, in samenwerking met de nieuwe rechterlijke macht en de politie, de top van het 'rebelse' leger vervangen door mannen die hem wel trouw zijn. Een deel van de ongehoorzame generaals zit zelfs achter de tralies, op beschuldiging van het plannen van staatsgrepen. De vraag is nu of een leger dat onder direct bevel staat van de premier verschil gaat maken.

Tayiz denkt dat het 'nieuwe' Turkse leger niet zo snel voer zal worden voor de PKK zoals in het verleden het geval was. De verhalen deden namelijk de ronde dat er in dat onafhankelijke leger legerbazen waren die vanwege financiële voordelen van een oorlog samenwerkten met de PKK die ze geacht werden te bestrijden.

Maar of het huidige leger nu beter op zijn taak is toegerust of niet, volgens Tayiz zal dit treffen in de bergen geen definitieve winnaar opleveren. "De PKK wil de finale van de oorlog spelen. Maar wat ze onderschatten, is dat de publieke opinie zich tegen hen keert. Niet alleen in Europa en Turkije, maar ook bij de Koerden zelf. En dat lijkt me belangrijker dan het Turkse leger in de bergen verslaan", meent Tayiz.



De uitvaart van een omgekomen Turkse soldaat.Beeld reuters
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden