Erdogan begint met bijltjesdag

Rechters, militairen en politiemensen moeten het veld ruimen in Turkije. De VS en de EU maken zich zorgen over de zuiveringen.

De Turkse president Erdogan laat er geen gras over groeien. De afgelopen dagen ontsloeg hij 8000 politieagenten omdat zij iets te maken zouden hebben met de mislukte staatsgreep van vrijdag. Gisteren schoof hij om dezelfde reden nog eens 1500 ambtenaren van het ministerie van financiën aan de kant.

Bij de grootscheepse zuivering in het Turkse overheidsapparaat zijn inmiddels 20.000 mensen geschorst of opgepakt. Onder hen bevinden zich 3000 ontslagen rechters en openbaar aanklagers. Ruim 6000 militairen zijn vastgezet.

Het staatspersbureau Anadolu meldde gisteren dat het voormalige hoofd van de Turkse luchtmacht, Akin Öztürk, achter de coup zat en zou hebben bekend. Öztürk protesteerde hevig tegen het bericht, dat later weer werd ingetrokken.

De regering houdt wel vol dat de islamitische prediker Fethullah Gülen het feitelijke brein achter de operatie is. Ankara eist zijn uitlevering door de Verenigde Staten, waar Gülen in vrijwillige ballingschap woont.

De VS willen dit verzoek alleen inwilligen als Turkije bewijs voor Gülens schuld levert. Onacceptabel, reageerde de Turkse premier Yildirim gisteren. Met hun dwarse opstelling zetten de Amerikanen de 'vriendschap' tussen de twee landen op het spel, waarschuwde hij.

Gülen ontkent dat hij achter de coup zit. Hij beschuldigt Erdogan van dubbelspel: de president zou de staatsgreep zelf hebben geregisseerd om zich van zijn tegenstanders te kunnen ontdoen. Daarbij zou Erdogan geen middel schuwen, zelfs niet het herinvoeren van de doodstraf, wat hij nu overweegt. Als het parlement het wil, zal hij inderdaad geen moment aarzelen, zei de president gisteren in een interview op CNN.

Het buitenland staat vooralsnog achter de democratisch gekozen Erdogan. De Verenigde Staten en de Europese Unie zitten op één lijn. De twee maken zich wel zorgen over de zuiveringen in Turkije. De Europese Unie maakt er bovendien nadrukkelijk een punt van dat Turkije de doodstraf niet mag herinvoeren. Gebeurt dat toch, dan zijn de onderhandelingen over een EU-lidmaatschap voor Turkije van de baan.

Gisteren kwamen de ministers van buitenlandse zaken uit alle 28 EU-landen bijeen in Brussel. Hun Amerikaanse evenknie John Kerry was er ook. Ze praatten langdurig over Turkije en uitten in een gezamenlijke verklaring hun bezorgdheid.

Het was de eerste reis over de grens van Boris Jonhson sinds die vorige week minister van buitenlandse zaken werd in het Brexit-kabinet. Symbolisch genoeg moest zijn vliegtuig een noodlanding maken op de Londense luchthaven Luton. Maar met enige vertraging kon Johnosn alsnog doorreizen naar Brussel voor een eerste ontmoeting met zijn collega's. Hij beloofde Europa niet de rug toe te keren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden