zorg

ErasmusMC krijgt team voor hart-longmachine

Exterieur van het Erasmus MC. Beeld anp

Het Rotterdamse Erasmus MC gaat als eerste Nederlandse ziekenhuis met een team werken dat patiënten altijd onmiddellijk met een hart-longmachine kan reanimeren. De overlevingskans na reanimatie neemt hierdoor toe van zo'n vijftien tot dertig procent.

Omdat de organen tijdens de reanimatie van zuurstofrijk bloed worden voorzien, blijft de schade voor overlevenden relatief beperkt. Extra-Corporeal Cardiopulmonary Resuscitation (ECPR), zoals de techniek heet, wordt al enkele jaren sporadisch in Nederlandse ziekenhuizen gebruikt. Alleen in Maastricht gebeurt het al jaren structureel, maar daar moeten chirurgen 's nachts en in het weekend nog altijd vanuit huis naar het ziekenhuis reizen, wat vaak al snel vijftien kostbare minuten duurt. Doordat er in het Erasmus MC een team van acht specialisten wordt opgetuigd, is er vanaf volgende week altijd iemand beschikbaar.

Het ziekenhuis voert hiermee een advies uit van de Europese Reanimatie Raad, die ziekenhuizen vorig jaar in oktober opriep om de nieuwe techniek zoveel mogelijk toe te passen. Bij ECPR brengen artsen in de lies twee canules aan, één in een ader en één in een slagader. Het eigen bloed wordt met behulp van de hart-longmachine van zuurstof voorzien, en met zo'n vier liter per minuut door het lichaam gepompt. Vanwege de kunstmatige bloedstroom is reanimatie van het hart dan niet meer nodig.

Een Frans mobiel reanimatieteam aan het werk in Parijs. Zij maken gebruik van de hart-longmachine. Beeld afp

Uit onderzoek naar 975 reanimaties in een Taiwanees ziekenhuis dat in 2008 in The Lancet werd gepubliceerd bleek dat ruwweg twee keer zo veel patiënten als gevolg van ECPR overleefden, en dat de groep die nog goed functioneerde na een jaar beduidend groter was. Honderd procent overtuigend zijn de cijfers niet, omdat ook na ECPR het merendeel van de patiënten overlijdt, en de vergeleken groepjes patiënten klein waren.

Het Erasmus MC begint met patiënten bij wie de reanimatie in het ziekenhuis start. Dat betekent dat inwoners van Rotterdam die bijvoorbeeld thuis een hartinfarct krijgen en met de ambulance naar het ziekenhuis vervoerd worden nog niet van de nieuwe techniek kunnen profiteren. Het Maastricht UMC heeft hier al wel ervaring mee opgedaan, en past de techniek ook al enige tijd op locatie toe. Maar het Erasmus kiest ervoor om alleen patiënten die al in het ziekenhuis liggen met behulp van de hart-longmachine te reanimeren. Praktisch is dat beter uitvoerbaar, maar het zou ook betere resultaten opleveren; er hoeft geen tijd verspild te worden aan de traditionele methode. Naar verwachting zal het gaan om tientallen patiënten per jaar.

Doordat de organen gedurende de reanimatie van zuurstofrijk bloed worden voorzien, zijn ze in principe nog geschikt voor donatie. Bij een traditionele reanimatie is de periode van slechte doorbloeding vaak te lang, waardoor de organen bij hooguit vijf van de honderd patiënten nog te gebruiken zijn.

Vandaag in Trouw een interview over het gebruik van de hart-longmachine met Erwin Kompanje, klinisch-ethicus in het Erasmus MC.

Ook beter voor donororganen

In het Erasmus wordt ook nagedacht over een andere toepassing van de techniek. Het gaat om patiënten die als donor geregistreerd staan en zo ziek zijn dat verdere behandeling als medisch zinloos wordt gezien. Wanneer de beademing in zo'n geval wordt gestaakt, 'moet' de patiënt binnen twee uur overlijden, willen de organen nog voor donatie gebruikt kunnen worden. Het idee is om de canules al in de liezen aan te brengen als de kunstmatige beademing gestaakt wordt. Overlijdt de patiënt dan bijvoorbeeld na anderhalf uur, dan kan na het in acht nemen van de verplichte 'no touch'-periode van vijf minuten (om zeker te zijn dat een patiënt dood is) zuurstofrijk, eigen bloed door het lichaam gepompt worden. Voor familieleden kan dit prettig zijn, omdat de hart-longmachine de organen van de overledene intact houdt en er tijd is om afscheid te nemen. Het Maastricht UMC heeft dit als enige Nederlandse ziekenhuis al gedaan, en sloot in maart dit jaar een succesvolle proef af met vijftien donoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden