Opinie

Er zijn genoeg redenen om geldstromen naar moskeeën onder de loep te nemen

De Essalam Moskee in Rotterdam werd deels betaald door een omstreden oliesjeik.Beeld ANP

Er zijn genoeg redenen om donaties aan Nederlandse moskeeën kritisch te bekijken, vindt Gert Jan Geling, docent integrale veiligheidskunde aan de Haagse Hogeschool.

De onthullingen over geldstromen van stichtingen en organisaties uit de Golfstaten, met name Saudi-Arabië en Koeweit, naar Nederlandse moskeeën doen stof opwaaien. Met reden. Al langere tijd is er breed gedragen weerstand in de samenleving tegen deze financiering. Ook in islamitische hoek werd er al langere tijd voor gewaarschuwd en tegen geageerd.

Toch zien we tegelijkertijd dat het verzet vanuit islamitische kringen tegen deze invloed uit de Golfstaten niet enkel gericht is op de financiering van moskeeën. Men is ook erg beducht, soms terecht, voor de zogeheten 'dubbele standaard', het anders behandelen van moslims dan andere gelovigen. Mede daarom klinkt nu het pleidooi vanuit deze kringen om naast de buitenlandse financiering van moskeeën ook de buitenlandse geldstroom naar bijvoorbeeld kerken of synagogen aan te pakken, onder het mom van 'gelijke monniken, gelijke kappen'.

Het is echter de vraag of zo'n vergelijking terecht is, en of een gelijke aanpak in dat opzicht wenselijk en nodig is. We kunnen daar vraagtekens bij zetten. In dit geval is er namelijk simpelweg geen sprake van gelijke monniken gelijke kappen, en dus is het niet onlogisch dat de behandeling anders zal zijn. Er zijn belangrijke verschillen.

Radicalisering

Ten eerste hebben we in christelijke noch Joodse hoek de afgelopen jaren dezelfde radicalisering gezien die onder een deel van de, jonge, moslims plaatsvond. Die zette hen geleidelijk op het pad naar gewelddadig extremisme, met vele honderden uitreizigers naar Syrië als resultaat.

Het salafisme dat ook in Nederlandse moskeeën wordt uitgedragen, is zowel volgens de AIVD als diverse wetenschappers omschreven als een voedingsbodem voor radicalisering. De buitenlandse financiering van moskeeën is een belangrijke factor achter de groei van dat salafisme in Nederland. Een soortgelijke ontwikkeling heeft zich niet voorgedaan binnen christelijke of Joodse gemeenschappen in Nederland.

Een ander punt waar de ontwikkelingen zich onderscheiden, is dat het salafisme, en het bredere conservatieve en orthodoxe islamitische gedachtegoed, ertoe kunnen leiden dat een deel van de (jonge) moslims met de rug naar de Nederlandse samenleving komt te staan, wat bij orthodoxe christenen of Joden niet of in veel mindere mate voorkomt. De conservatieve en orthodoxe islam bevat een sterke anti-Westerse component, die, zo blijkt uit onderzoek, kan bijdragen aan sterk negatieve beeldvorming ten opzichte van het Westen, Nederland, en niet-moslims. Een onwenselijk fenomeen.

Onvrije landen

En er is een derde verschil: de financiering van moskeeën komt vooral uit onvrije, ondemocratische landen, die in de internationale politiek belangen hebben die botsen met de Nederlandse of Europese belangen. Geldelijke steun voor kerken of synagogen komt in veel mindere mate uit onvrije, ondemocratische landen, en meestal niet uit landen met belangen die direct botsen met de onze.

Bezien vanuit Nederlands en Europees perspectief is de invloed van de landen van waaruit moskeeën hier gefinancierd worden dan ook een stuk minder wenselijk dan waar het gaat om buitenlandse geldelijke steun aan kerken of synagogen. Ook in dit opzicht is er geenszins sprake van gelijke monniken, gelijke kappen.

Lees ook: Steden willen beter zicht op omstreden moskeeën

Burgemeesters vragen meer middelen om de financiering en de preken van de gebedshuizen in de gaten te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden