Column

Er zaten al heel lang ladders in de zwarte kous

Lilian Janse staat de pers te woord na afloop van de ledenvergadering van de SGP.Beeld anp

Het intrigerendst aan de jarenlange strijd rond het SGP-vrouwenstandpunt vond ik altijd de hartverwarmende solidariteit van de seculiere buitenwereld. Telkens als de partij een rechtszaak verloor, huilde opiniemakend Nederland met de mannenbroeders mee.

Zo repte Arendo Joustra, hoofdredacteur van weekblad Elsevier, bij gelegenheid van 'een zwarte dag', met dank aan de 'feministische fundamentalisten'. Want hé, zeg nou zelf: "Met haar vrouwenstandpunt deed de SGP niemand kwaad." Filosoof Ger Groot zag een en ander als teken van de "afkalvende tolerantie jegens alles wat in Nederland niet tot de politieke mainstream behoort". Historica Carla van Baalen vond persoonlijk de achterstelling van de vrouw binnen de SGP 'belachelijk'. Maar, zei ze, "de vrijheid is in het geding, als de staat mensen dwingt tot emancipatie".

Hoogtepunt was wel de petitie die enkele niet-SGP'ers op touw zetten na de uitspraak van de Hoge Raad in 2010. Motto: "Het is nu het moment om een signaal af te geven aan onze overheid en samenleving: het gelijkheidsdenken slaat door!" SGP-partijleider Kees van der Staaij kon ruim 40.000 handtekeningen in ontvangst nemen.

Lievelingsargument van de solidarititeitsbetuigers luidde steevast: SGP-vrouwen zelve zijn innig tevreden met hun bescheiden rol in dit universum. Zij begeren het passief kiesrecht helemaal niet. Dus hoezo zou je hen 'onder dwang' willen bevrijden van iets wat ze zelf niet als beknellend ervaren? (Dezelfde redenering, maar dit geheel terzijde, klonk ten tijde van de apartheid. Die zwartjes waren heel tevreden, hoor. Die zaten heus niet te wachten op gelijke rechten.)

Gemakshalve vergat de buitenwereld dat het voor SGP-vrouwen nogal lastig was om hun mening hieromtrent te ventileren zolang ze bijbels moesten zwijgen en geen enkele machtspositie bekleedden in de partij.

'Kwestie van tijd'
Pijnlijker nog was dat bijna niemand zag hoe binnen de SGP-achterban de opvattingen over het vrouwelijk wezen spectaculair aan het schuiven waren. De buitenwereld koesterde het beeld van een schattig partijtje waarop de tijdgeest op wonderbaarlijke wijze geen vat had gekregen. Terwijl er al heel lang ladders zaten in de zwarte kous.

Een van de weinige buitenstaanders die dat wel beseften was historicus Henk Post. In 2009 promoveerde hij aan de Vrije Universiteit op de geschiedenis van het SGP-vrouwenstandpunt. Een jaar later schreef hij in deze krant dat het 'een kwestie van tijd' was voor de partij haar kieslijsten zou openstellen. Rekkelijk was de SGP namelijk vanaf de oprichting in 1918 geweest, al deed de partijtop nog zo zijn best het principiële tegendeel uit te venten.

De allerlaatste ontwikkeling - de verkiezing van Lilian Janse tot SGP-lijsttrekker in de gemeente Vlissingen - is dan ook geen verrassing. De partijbonzen zullen vast nog een tijdje mokken en morren. Maar uiteindelijk zullen ze zich neerleggen bij het onvermijdelijke: de opmars der vrouwen, ook in hun gelederen.

Intussen wacht ik op de reactie van al die opiniemakers en petitieondertekenaars die luidkeels riepen dat je de SGP met rust moest laten. Die aldus vrouwen een grondrecht misgunden dat ze voor hun eigen moeders, zusters en dochters volstrekt vanzelfsprekend vonden. Die aldus solidair waren met sneue seksisten in een bevindelijke jas. Maar vrouwen als Lilian Janse niet zagen staan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden