Er vallen veel sterren bij PSV

BREDA - Aad de Mos zal Johan Cruijff niet assisteren tijdens het wereldkampioenschap voetbal in de Verenigde Staten. Het botert niet zo. Cruijff heeft Ronald Spelbos tot op heden ook niet gevraagd. “Officieel niet nee”, grimast Spelbos om het geheimzinnig te houden. Maar boteren doet het wel, ja.

Het was zaterdag na de wedstrijd tussen NAC en PSV (2-2) dat Spelbos het mocht zeggen. Via-via is het verhaal in de wereld geholpen dat Spelbos in Oranje's begeleidsteam thuishoort, omdat Cruijff het zo wil. Ex-Ajacied Spelbos is verslingerd aan de-Cruijff-ideologie en heeft haar toegepast op NAC. Sindsdien heeft Breda het helemaal te pakken. Net als in Barcelona gebeurt er altijd wel iets vermakelijks. Dan gaat het voortreffelijk, dan eens gaat het niet. Haast gelijkwaardig zijn aan Feyenoord, de drafsport van PSV tenietdoen, klakkeloos worden overlopen door Ajax, verliezen van Roda, in het Nou Camp van de Beatrixstraat kan het alle kanten op. En dus vliegt Spelbos straks vast naar Amerika. “Ik was anders niet van plan om er op vakantie te gaan.” Nee suffie, je gaat er heen om te werken. “Is dat zo?” Ja, weten wij veel. Dat moet jij zeggen. “Het is zinloos om daarover door te praten.” Als dat zo is houden we er terstond mee op. En trouwens, misschien gaat Wim Jansen wel. Die kent Cruijff ook goed en heeft meer meegemaakt. Twee WK's bijvoorbeeld.

De Mos zit er onderwijl een beetje verveeld bij. Ze noemen zijn naam niet, en hij heeft altijd zo graag de bondscoach willen spelen. De Mos vindt zichzelf best gewichtig en vermoedt dat hij overal toe in staat is, inclusief hoogwaardige renovatie. Maar renovatie is een specialisme. Het is vrouwelijk van origine en meestal mannelijk qua uitvoering. Je breekt wat weg, je metselt wat op en als je klaar bent heeft het binnenste een nieuw, gepolijst uiterlijk. Ze zeggen dat De Mos bij PSV aan het renoveren is. Ze weten alleen niet precies in welke fase hij zit. Ze denken in de opbouw, maar ze twijfelen omdat er nog steeds zoveel sterren naar beneden vallen.

Sommige mensen gaan onbedaarlijk lachen als ze naar een voetbalwedstrijd van PSV kijken. Niet omdat ze plezier hebben, maar van de zenuwen, of uit schaamte. Ze weten niet wat ze zien. Ze proberen het te begrijpen, maar ze komen niet achter de bedoelingen. Omdat ze geen stoorzender willen zijn, houden ze hun mond maar. Ze vragen niets, ze kennen het antwoord: het team ligt in de revisie. De ene monteur inventariseert, de ander masseert, de derde fulmineert en Aad de Mos, chef werkplaats, noteert. Hij noemt zichzelf de garantie voor succes, en als PSV naar zijn bevindingen luistert komt alles in orde. Alles wat De Mos doet, doet hij om PSV beter te maken. Die opdracht is hem verstrekt en die opdracht voert hij uit.

Om geen tijd te verliezen is hij meteen aan het breken gegaan. Knal, boem, pats, hij was er wat druk mee. En waarmee nou eigenlijk? Romario en Vanenburg waren zelf al uitgebroken, en de rest moest blijven. Dus wat viel er te breken? Van Breukelen, Van Tiggelen (de 34-jarige deed na lang weer mee), Popescu (zijn voorkeur voor Roemenie was hem vergeven), Koeman, Numan, Van der Gaag, Kieft, Hoekstra, Linskens, Kalusha, ze speelden vorig jaar ook, en vaak zonder Romario en Vanenburg. Of nee, ze voetbalden vorig jaar. Westerhof en Arnesen hingen namelijk nog enige visie aan: de penetrerende libero, driehoekjes, de midvoor als aanspeelpunt, het inpassen van jeugd. Zulke opvattingen zijn deze maanden ver te zoeken. Het enige dat De Mos wil zijn werkers, en werkers is wat hij krijgt. Negen contracten eindigen in mei 1994. Spelers die De Mos niet bevallen kunnen gaan; dan wil je wel lopen. De Mos zou eens moeten verstaan dat harder werken niet hetzelfde is als harder rennen. Hard werken moet je soms met je kop, en door De Mos' toedoen hebben de meeste PSV'ers de hunne verloren.

Gelukkig zit die van Kieft er nog op. Hij maakte er zaterdag zijn honderdste doelpunt mee voor PSV. Het was de gelijkmaker: twee tegen twee. Verder liep de Amsterdammer er verloren bij. Hij voelt zich niet op z'n gemak in het kop-noch-staart-systeem. Van Kieft moet het komen, maar wat kan hij uitrichten? Hij heeft medespelers nodig, voetballers met wie hij kan 'kaatsen', maar de PSV'er van vandaag in daar niet meer in geinteresseerd. Integendeel, de PSV'er is er bang voor. Bang voor samenspel, bang voor het dodelijke driehoekje van NAC. De Mos voorop.

Daarom zal Cruijff hem never nooit kiezen. Cruijff hekelt bangbroeken. Trainers als Spelbos, daar moet het voetbal het van hebben. Zijn tactiek is gebaseerd op “aanvallen en we verdedigen alleen als het moet.” En zo moet het. Het avondje NAC is bijna een een NS-dagtocht waard. Lammers en Van Hooijdonk zijn bijzondere aanvallers, Lokhoff is een ouderwetse spelverdeler en de rest van het elftal werkt zich een ongeluk om deze drie gevaar te laten stichten. De tactiek gaat naar behoren. Lammers scoorde 1-0, Van Hooijdonk maakte 2-1 (hij trapte een freekick van Koumans in de bovenhoek van het doel) en het publiek hoste weer minutenlang voor 'nacnacnacnac'. “Aadje neem je rotzooi mee”, zongen de toeschouwers.

“En Aad de Mos die is de klos.” Maar uiteindelijk was NAC dat zelf. Eerst maakte Numan gelijk, later was daar Kieft en als NAC-verdediger Wilnis niet zo'n ongehoord goede sliding had ingezet was het schopje van Van Ankeren beslist over de lijn van het lege doel gerold. Maar 'als' is een veronderstelling, en dus zei Spelbos dat hij het leuk vond dat zijn team, met Ajacied Van Burik als debutant, een punt had gehaald tegen een club uit de top drie. “Top drie?”, herhaalde De Mos vol zelfkastijding. “Qua begroting dan”, antwoordde Spelbos en hield verder wijselijk zijn mond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden