Er stond alleen een kindertroon

Ik was de boekhandel binnengelopen. Maandenlang was hij gesloten gebleven en wie door de ramen naar binnen tuurde, zag stille boekenstapels en halflege kasten. De zaak leek door een spreuk behekst en in een eeuwige slaap gebracht.

De prins droeg een bril, een geblokt overhemd en jeans. Zijn haar was grijs. Erik van Doorn, boekhandelaar in Zeist, had de zaak in Utrecht wakker gekust.

Ik zag hem vanuit het trapgat van de benedenverdieping omhoog komen, met twee stapels 'Rough Guides' tussen borst en onderarmen. Her en der in de winkel waren medewerkers in de weer rond bruine dozen van het Centraal Boekhuis; het was dinsdag, dag van de grote uitlevering. Het leek wel een bloedtransfusie, die nieuwe stroom van boeken. Het bracht weer kleur op de wangen.

Bij binnenkomst zag ik links en rechts op de displays, de lage tafels, nog de bloemstukken van de heropening staan. Ze waren nog niet uitgebloeid. Voor het overige was er uiterlijk weinig veranderd. De medewerkers van Polare droegen nu de keycords van Broese, en het nieuwe logo met de diepblauwe B maakte zich nog maar bescheiden zichtbaar.

"Het kost tijd", zei Erik van Doorn. Hij had zijn stapels bij de rubriek 'Reizen' neergezet. Boven de rubrieksaanduidingen op de kasten draaide nog de cirkelzaag van Polare. Ik rook de koffie op zijn adem.

Hij sprak over de winkel en hoe blij hij was dat al die medewerkers waren gebleven en hoe hij en zijn vrouw al eens waren binnengelopen en links naar de metal look van het grote, met noppen beklede kassablok hadden gekeken en gezegd: dat moet weg, de kassa's gaan we verdelen over de winkel, en dat toen die medewerkers geschrokken hadden geroepen: Nee, doe dat vooral niet, weet je wel hoe lang de rijen zijn op zaterdag?

Hij keek me aan en lachte. Hij moest zelf ook nog veel leren, rustig aan. En ik dacht: wat prettig is het eigenlijk om de eigenaar van een zaak aan te kunnen spreken, een winkel met een menselijk gezicht en een naam.

Grote veranderingen in het interieur waren nog niet direct te verwachten, hoewel de zaak met zijn oude systeemplafond, zijn ijzeren kasten en zijn blauwgrijze vloerbedekking sleets en kil oogde - zeer in tegenstelling tot de zaak in Zeist, met zijn warme hout en zijn gele lampenkappen boven de leestafel.

Een leestafel ontbrak hier, of een zithoek. Er stond alleen een kindertroon. Van Doorn wees naar de hoek met de Engelse literatuur. "Dat blok moet vrij gemaakt worden, is het idee, om ruimte te maken voor een zitgelegenheid, maar het zal bescheiden blijven. Ik ben boekverkoper. Dat is wat ik kan."

Zijn lot en dat van de boekhandel hingen af van wat boven zijn hoofd gebeurde. Daar huisde nog, over drie verdiepingen, de openbare bibliotheek. Als die zou verhuizen, naar bijvoorbeeld het oude monumentale postkantoor - en zulke plannen lagen er - dan zou zijn huurcontract van korte duur blijven. Te kort om te investeren. Het pand was van de gemeente.

Hij hoopte dat de bieb zou blijven. Het lot van het koopboek was met dat van het leenboek verstrengeld geraakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden