Er stemden niet meer, maar juist minder jongeren

stembus | Om de jonge garde naar het stemlokaal te lokken, lijkt meer nodig dan youtube-filmpjes en acties van BN'ers.

Op verkiezingsdag vroeg iedereen elkaar nog: heb je al gestemd? De dag erna is het minder het gesprek van de dag. "Zelfs in de les hadden we het er niet over", zegt Claudia Scribano (21), student communicatie aan de Hogeschool van Amsterdam. "Toen Trump was gekozen, gebeurde dat wel."


Ze stemde woensdag bij het stembureau op de Hogeschool zelf, op de Partij voor de Dieren. Maar veel van Scribano's leeftijdgenoten bleven thuis. Volgens de prognoses die onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS deed, maakte woensdag maar 66 procent van de mensen tussen de 18 en 24 jaar een gang naar de stembus - vooral GroenLinks, D66 en de VVD waren populair. Dat is minder dan in 2012: toen 70 procent van de jongeren volgens cijfers van het CBS ging stemmen.


Nou bestaat er een klein verschil tussen beide statistieken. Ipsos hanteert de leeftijdscategorie tot 24 jaar, het CBS telt tot 25 jaar. "Vooral omdat je ziet dat de opkomst bij de groep 25 tot 34 jaar juist hoog is met 82 procent, kan het nog iets bijtrekken", zegt Caesar Bast, voorzitter van de Nationale Jeugdraad, die de afgelopen weken zijn best deed om jongeren naar de stembus te krijgen.


Toch is Bast teleurgesteld over de opkomstcijfers. Vooral toen gisteren duidelijk werd dat de algehele opkomst met 79 procent hoger was dan bij de vorige verkiezingen, had hij het idee dat jongeren massaal waren gegaan. "Onze jongerenstemwijzer werd meer dan 350.000 keer ingevuld. In 2012 was dat nog 70.000 keer. De verkiezingen leefden dus echt wel onder jongeren."


De lage opkomst verbaast ook de studenten die voor de Amsterdamse Hogeschool genieten van de middagzon. De afgelopen weken werden zij met name via sociale media overspoeld met BN'ers en YouTube-sterren die opriepen te gaan stemmen.


Het overtuigde Livia dos Santos Bahia (23) niet, geeft ze enigszins beschaamd toe. "Mijn moeder app'te nog: wel stemmen hè." Waarom ze dat toch niet deed? Ze had niet door dat je alleen in je eigen gemeente mocht stemmen. "Maar ik geef toe dat ik me er ook niet echt in heb verdiept."


Haar studiegenoten begrijpen dat wel. In de tv-debatten ging het de hele tijd over wat partijen in het verleden hebben gedaan. "Daar heb ik niet zoveel aan. Het gaat toch juist om wat ze gaan doen?", zegt Robin van Wees (19). Zij stemde wel, op Forum voor Democratie, omdat die duidelijk op hun site hadden staan wat ze willen veranderen. De 20-jarige Misaki Saraya die naast Van Wees in de zon zit, mocht niet stemmen vanwege haar Japanse paspoort. "Maar als ik had mogen stemmen, was ik denk ik niet gegaan. Het leeft niet zo. Ook bij mijn ouders niet."


Volgens Caesar Bast is er meer nodig dan youtube-filmpjes om jongeren voor politiek te interesseren. "Het klinkt misschien niet hip, maar ik kijk hoe weinig aandacht het thema burgerschap in het onderwijs krijgt. Ik heb maatschappijleer gehad maar ik kan me nog herinneren hoe saai dat was. Dat kan echt anders."


Ook voor politici zelf is er nog een hoop te winnen, denkt Rutger de Quay, betrokken bij De Stembus, een initiatief dat allerlei acties hield om jongeren te bereiken. "Er zijn heus wel partijen die er echt mee bezig zijn geweest. Maar jongeren voelen aan of een politicus alleen maar iets doet omdat hij denkt: ik moet even leuk jongeren aanspreken."


Zou politieke interesse niet vanzelf met de leeftijd komen? Volgens Ipsos ging van de 65-plussers 89 procent stemmen. De Quay: "Het is een bekend gegeven dat ouderen veel stembusvaster zijn. Als je ouder bent, voel je de gevolgen van het beleid ook meer. Voor jongeren is het nou eenmaal moeilijker in te schatten: wat betekent dit beleid voor mij?"

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden