Er kan op enig moment geschaatst worden. Maar wanneer, en hoelang?

Bij de Kamperzeedijk bij Genemuiden ligt al een heel dun laagje ijs op het water.Beeld herman engbers

Er komt koud, heel koud winterweer aan. Gemalen zijn uitgezet, varen op vaarten is op veel plaatsen verboden: alles voor een mooie ijsvloer. Voor ouderen kunnen het zware dagen worden.

De krokussen staan in bloei, de vogeltjes fluiten en in Rosmalen is een vierling lammetjes geboren. Maar wie het huis verlaat, moet zich dik aankleden. De koudste winterweek van het jaar breekt aan.

Na het weekend volgt een reeks écht koude dagen. De temperatuur komt niet boven nul uit en 's nachts kan het lokaal meer dan tien graden gaan vriezen. Naar verwachting houdt de vrieskou tot eind volgende week aan.

Het winterweer komt uit Siberië, waardoor weerdeskundigen spreken van de 'Russische beer'. Hoe bijzonder is die vrieskou eigenlijk? "Dit soort koude periodes kwamen een eeuw geleden om de winter voor. Nu om de vier jaar", zegt Michiel van Weele. Hij is onderzoeker van het KNMI. "De gevoelstemperatuur is ook nog eens laag door de sterke oostenwind."

Of er records worden gebroken, is nog de vraag. "Misschien in maart, maar dat is nog wel ver weg. Vrijdag twee maart wordt in de nacht een temperatuur van -7,4 verwacht." De laagst gemeten temperatuur ooit op die datum is -8, dat was in 1929.

Schaatspret

De kou zal in ieder geval leiden tot veel schaats- en ijspret. In Friesland is varen op sloten en vaarten tijdelijk verboden, zodat het ijs kan groeien. Verschillende waterschappen hebben gemalen stilgelegd om de kans op een mooie ijsvloer te vergroten. Schaatsliefhebbers speculeren wanneer de schaatsen uit het vet gehaald kunnen worden. Van Weele verzekert dat er geschaatst kan worden. "De vraag is alleen hoelang."

De Koninklijke Nederlandse Schaatsbond (KNSB) hoopt dat de marathonschaatsers - die nu in Zweden wedstrijden rijden - volgende week verder kunnen op Nederlands natuurijs. "Dit weer is een cadeau dat mooi aansluit op de Winterspelen", zegt een KNSB-woordvoerder.

Welke dag schaatsliefhebbers het natuurijs op kunnen? Daar durft hij zijn vingers niet aan te branden. "Als ik nu naar buiten kijk, dan is de zon nog erg fel. Het moet écht een aantal dagen achter elkaar flink vriezen."

Er zijn vier potentiële plekken waar marathons op opgespoten ijsbanen gereden kunnen worden: Noordlaren (Groningen), Veenoord (Drenthe), Haaksbergen (Overijssel) en Arnhem. "We willen het liefst een vierdaagse wedstrijd, zodat op alle vier de plekken geschaatst kan worden."

Vriesprotocol

De bond raadt aan voorzichtig te zijn met schaatsen op dieper water. Volgens Weeronline is het verstandig om daar in ieder geval tot maandag mee te wachten. Op grote wateren zullen de ijsdiktes sterk verschillen. Dit komt doordat het dit weekeinde flink waait, waardoor brede sloten en meren op een aantal plaatsen tot zondagavond niet dichtvriezen.

Nederland kent wel een hitteprotocol, maar een vriesprotocol ontbreekt. Ouderenorganisatie Gouden Dagen heeft wel een 'vriesadvies'. De kou brengt voor senioren extra risico's met zich mee, zoals onderkoeling of angst om de deur uit te gaan.

De ouderenorganisatie raadt hun onder andere aan genoeg eten en drinken in huis te hebben. Daarnaast sporen zij omwonenden aan een extra oogje in het zeil te houden.

Lees ook: Wonderlijk, hoe een heel volk naar de kou kan verlangen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden