Er is zoveel beschaving te redden

Midden in de schitterende, marmeren hal staat een tafel met cake. In de hoek een scherm met daarop messcherpe beelden van een aderwand waaruit een gezwel verwijderd wordt. Er is een congres voor artsen gaande, zegt een dame bij de ingang. Ze verwijst me naar de receptie achter haar.

Eigenlijk wilde ik even rondkijken in het gedoemde gebouw, in zijn bibliotheek, zijn leeszaal, zijn theater, zijn museum, en dan zijn nog lang niet alle functies benoemd van het Koninklijke Instituut van de Tropen. In zekere zin een gebouw en een instelling met de allure van het Rijksmuseum, een even groot centrum van excellentie en historische grandeur, een visitekaart naar de wereld.

Maar daar waar het Rijksmuseum glanzend is herrezen uit de as van een jarenlange verbouwing, daar dreigt het KIT, zoals ik het maar even verkort noem, in bezuinigingen weg te kwijnen. Het ressorteert nog onder het ministerie van buitenlandse zaken en dat wil er van af, omdat het geen geld meer heeft en omdat het beheer van het KIT niet meer in de taakomschrijving past. Zoiets.

De bibliotheek, met z'n kilometers aan boeken, zal moeten sluiten, het theater is al maanden dicht, voor het museum moet nog een oplossing in afgeslankte vorm worden gevonden. De operatie gaat bijna een derde van de 250 medewerkers hun baan kosten. Treurnis alom, ook bij verontruste bezoekers. Via de mail gaat ter ondersteuning een petitie rond.

De vriendelijke dame bij de receptie zegt dat er laatst twee Amerikaanse heren binnenstapten, keurig in pak, en zich introduceerden met de woorden: "We are here to save your library".

Kijk, dat zijn binnenkomers.

De heren bleken evenwel het mormonendom toegedaan en hadden misschien zo hun eigen voorstellingen bij de overname van archieven en bestanden.

Ik loop naar boven, met een bezoekers-pas, en bereik de bibliotheek, een bibliotheek die ik in mijn studiejaren, met het antropologisch instituut om de hoek, regelmatig bezocht. Er bladeren twee vrouwen door krantenleggers vol bruin geworden pagina's, en hoewel heel veel van het bestand is gedigitaliseerd, zie ik in één oogopslag het belang van het fysieke, het tastbare archief. Hier ligt een schat aan papier uit het koloniale Indië en de West, aan kaarten, aan tijdschriften, aan prenten, aan foto's en boeken, geduldig en zorgvuldig opgeslagen in decennia van toewijding.

Het kan niet ineens verdwijnen omdat het buiten een taakomschrijving valt.

Ik werp een blik in de intieme, fraai gelambriseerde leeszaal. Er zitten drie mensen. De loop is er al wat langer uit, zegt een medewerker, juist ook door die digitalisering. Maar ergens moet dat papier behouden blijven, als de goudstaven van De Nederlandsche Bank, die ook niet in het verkeer zijn.

Ik wandelde nog even door het museum, met daarin de hele kleurrijke wereld, mild en goedlachs, als gezien door kinderogen.

Er is zoveel beschaving te redden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden