Er is vaderschapsverlof in Hongarije, maar niemand gebruikt het

Samuel, Dávid, Eszter en Fanni Szél uit Hongarije. Beeld TRBEELD

De EU wil dat lidstaten vaders tien dagen betaald verlof geven. Mannen uit vier landen reageren op dit plan. Vandaag: Hongarije, dat van oudsher een ruime regeling voor ouderschapsverlof kent, ook voor vaders.

Toen psycholoog Dávid Szél (35) en zijn vrouw Eszter (34) hun tweede kind verwachtten, ontstond al snel het idee dat hij de verzorging een tijd op zich zou nemen. Het leidde tot verbazing bij familie en vrienden. Szél: "De meeste Hongaren zijn ervan overtuigd dat een kind tot zijn derde bij zijn moeder hoort te zijn. Niemand die ik ken, heeft ooit vaderschapsverlof opgenomen."

Dat had best gekund, want Hongarije heeft ruimhartige regelingen voor ouderschapsverlof, ook voor vaders. Het is een erfenis van het communisme. Maar jaarlijks maken nog geen vierduizend mannen hier gebruik van.

Voor Dávid was het vanzelfsprekend om thuis te blijven. Hij had bij zoon Samuel (6) al gemerkt hoe leuk hij het vaderschap vond. Eszter is graag moeder, maar houdt ook erg van haar werk aan de Elte-universiteit in Boedapest. Ze zag zichzelf geen drie jaar thuis zitten. Toen Fanni (2,5) negen maanden oud was, ging ze weer aan het werk en nam Dávid het over.

Hij zorgde voor haar tot ze met anderhalf jaar fulltime naar de crèche ging, net als Samuel. Ook dat zorgde voor kritische reacties, zegt Dávid, die een boek en een blog over ouderschap schreef. "Mensen vonden dat veel te vroeg." Een misvatting die volgens hem deels samenhangt met het feit dat de ouderschapsverlofregeling ook driejarig is.

Het systeem dateert uit 1967, toen Hongarije nog communistisch was. Het was bedoeld om de bevolkingsgroei te stimuleren. Werkende moeders kregen en krijgen 24 weken zwangerschaps- en bevallingsverlof, waarbij 70 procent van hun salaris wordt doorbetaald. Vaders kunnen tot twee maanden na de bevalling vijf doorbetaalde vrije dagen opnemen.

Tekst loopt door onder grafiek.

Beeld Trouw

Na afloop van het zwangerschapsverlof kan een van de twee ouders (als ze werk hebben) tot het tweede levensjaar aanspraak maken op kinderverzorginggeld (GYED). Degene die thuisblijft, krijgt 70 procent van zijn of haar salaris, al is dat bedrag gebonden aan een maximum. "Dat stimuleert natuurlijk dat de moeders thuisblijven, omdat die meestal minder verdienen", zegt Dávid. Sinds dit jaar is het voor de thuisblijvende ouder mogelijk om naast het kinderverzorginggeld te blijven werken. De regeling is opnieuw bedoeld om het aantal geboortes te bevorderen.

Na het tweede jaar houdt de GYED op en krijgen gezinnen nog een jaar lang opvoedingssteun, pakweg 80 euro per kind. Vanaf drie jaar kunnen Hongaarse kinderen op de kleuterschool terecht. Wel krijgen zowel vaders als moeders tot de zestiende verjaardag per kind jaarlijks twee extra vakantiedagen.

Spijt dat hij thuis bleef, heeft Dávid geen moment gehad. Hij vond het net zo leuk als hij zich vooraf had voorgesteld. "En ik merk dat ik een andere band met Fanni heb dan met Samuel, al kan dat natuurlijk ook zijn omdat de band tussen vader en dochter nu eenmaal anders is", zegt hij.

Lees ook de andere afleveringen in deze serie over ouderschapsverlof.

In Oostenrijk verdelen ouders onderling twee jaar verlof
'Vrouwen blijven thuis, mannen werken, dat is hier in Italië de mentaliteit' 
'Niemand kijkt hier in Zweden op je neer als je een paar maanden voor je kind gaat zorgen' 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden