Opinie

Er is op de rampplek wel degelijk gerommeld

Bezittingen van passagiers van vlucht MH17 liggen verspreid over de rampplek in Oost-Oekraïne. Beeld epa
Bezittingen van passagiers van vlucht MH17 liggen verspreid over de rampplek in Oost-Oekraïne.Beeld epa

ROBERT VAN DER NOORDAA   De verontwaardiging over wat er op de rampplek van de MH17 gebeurde, bleek op weinig gebaseerd, schreef deze krant vorige week. Een dubieuze conclusie vindt Robert van de Noordaa, zakenman in Oekraïne.

Met enige verbazing las ik het artikel "Mythen rond de MH17", van Romana Abels (Verdieping, 9 september). Daarin schrijft zij over de verontwaardiging die vlak na de ramp met het vliegtuig ontstond omdat er berichten rondgingen over spullen van slachtoffers die gestolen zouden zijn en over 'zeulen met lijken'. Nu, twee maanden later, blijkt het anders te liggen en vallen er 'gaten in die verontwaardiging', betoogt Abels.

Volgens mij gaat er iets fundamenteel mis hier. Allereerst vind ik de veronderstelling dat er gaten in de verontwaardiging vallen en dat we te vroeg oordeelden vreemd. Nu de BBC aanvullende informatie gepubliceerd heeft over de Buk-rakketinstallatie van Russische makelij is het voor veel mensen alleen nog maar duidelijker wie er achter deze ramp zit.

Ik zie juist dat mensen verontwaardigd zijn dat er zo weinig informatie in het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid staat. De hele wereld wil een schuldige aanwijzen. Daarbij is ook grote voorzichtigheid geboden vanwege de enorme gevolgen. Daarom zal ik niet in gaan op wie er schuldig is.

Oekraïense hulpverleners
In het artikel worden echter verschillende partijen door elkaar gehaald. Op het moment dat MH17 neerstortte waren de direct betrokkenen de bewoners van Hrabove en de rebellen. Daarna kwamen er onderzoekers, Oekraïense hulpverleners uit verschillende steden en pers uit verschillende landen. Minister Timmermans heeft die hulpverleners nooit bekritiseerd, hij maakte juist complimenten over hun werk. Zijn kritiek betrof de rebellen.

Ik vind het vrij veilig om aan te nemen dat er enorm gerommeld is op de rampplek. Er zijn zeer veel verslagen van journalisten uit verschillende landen dat er stevig met wrakstukken is geknoeid. Ik ken meerdere journalisten en fotografen die ter plaatse zijn geweest. Die werden in sommige gevallen sterk gehinderd. Er is geschoten, er zijn mijnen in het gebied gelegd en Nederlandse journalisten zijn weggegaan van de rampplek nadat granaten insloegen. In de dagen na de crash is er heel veel fotomateriaal gepubliceerd.

Daarnaast was er een brief van Igor Strelkov, de Russische leider van de seperatisten, die triomfantelijk een bericht de wereld instuurde nadat het toestel van Malaysia Airlines op 17 juli was neergehaald. In die brief, waarvan de echtheid niet is te controleren, draagt hij de rebellen op waardevolle spullen zoals portemonnees te verzamelen. De opbrengsten dienen om de opstandelingen te financieren.

Foto's doken op waaruit blijkt dat er in wrakstukken werd gezaagd en er zijn filmpjes en foto's over het afvoeren van vliegtuigdelen in vrachtwagens. Er is zelfs een wegblokkade gemaakt met stukken metaal van het vliegtuig. En rebellen hebben bankpassen en mobiele telefoons van slachtoffers gebruikt.

Aapje
De voorbeelden die Trouw checkt zijn in mijn ogen vrij mager. De foto van de man die dat knuffelkonijn (was een aapje overigens) omhoog houdt, is inderdaad misleidend. Maar het is niettemin zeer waarschijnlijk dat er daadwerkelijk geplunderd is. De bewoners van Hrabove zijn deels zeer arme mensen. Het is niet onmogelijk dat een bewoner wat van de rampplek meegenomen heeft. Op sociale media ging het verhaal dagen lang rond dat een meisje mascara had die op de rampplek was gevonden. Meerdere bewoners brachten echter uit respect bloemen of speelgoeddieren naar de site.

Het artikel vermeldt dat het onderzoek zo slecht nog niet ging. Misschien niet, maar het blijft een feit dat het onderzoek pas een paar dagen na de crash startte en dat het onwaarschijnlijk is dat er niets is gebeurd in de tussentijd. Dit zou wel eens een cruciaal punt kunnen zijn. Ook is er slechts een beperkt deel van het crashgebied onderzocht, er missen nog steeds lichamen en/of lichaamsdelen. De lichamen zouden bewijs kunnen bevatten, bijvoorbeeld deeltjes van die raket. Het is dan ook niet ondenkbaar dat er sterk doorzeefde lichamen door de rebellen afgevoerd zijn. Mijn conclusie is dat het artikel maar flarden van het échte verhaal over de berging van rampvlucht MH17 laat zien.

Robert van der Noordaa: werkt tien jaar bij een ingenieursbureau in Oekraïne en Rusland

Lees ook de brief van de hoofdredactie: 'De redactie heeft de lezer bij MH17 niet misleid'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden