Er is niets veranderd

Nieuw is in de mode al snel weer oud, en oud komt vanzelf terug en wordt dan retro. Vooral bij schoenen is dat het geval. „Het is onmogelijk om schoenen exact te dateren.”

De zomermode huppelt vrolijk door op wat we al kennen van vorig jaar: verhoogde tailles in tops en verlaagde broeken met strakke pijpen, oneindig veel variaties op het T-shirt en hemdmodel, veel effen én veel dessins. Er zijn geen enorme sprongen voorwaarts, maar dat kan ook nog niet. Deze lijnen lopen pas enkele seizoenen en zijn voorlopig nog niet uitontwikkeld.

Bij de schoenenmode is het echter andere koek. Niks doorborduren op recent ingezette vormvariaties maar ’terugkijken’ is het motto. Elementen uit de jaren ’70, ’80 en ’90 worden vrijwel klakkeloos hergebruikt.

Kijken naar een zomerse pump met een taps toelopende hak of een kreukelig bij elkaar gehaald wreefgedeelte zorgt voor verwarring. Verschillende schoenenmerken promoten dit jaren ’80 model dit seizoen als nieuw, maar het is je reinste retro.

„Retro komt steeds dichterbij”, zegt Inge Specht, conservator van het Nederlands Leder en Schoenen Museum in Waalwijk. „Voorheen werden elementen van enkele decennia terug opnieuw geïntroduceerd. In de schoenenmode zijn nu de jaren ’80 aan de beurt, maar ook onderdelen van nog geen tien jaar geleden komen alweer terug. Deze tendens is al een tijdje aan de gang.”

En dat is goed te zien in de bescheiden aanwinstententoonstelling ’Oude Nieuws, designerschoeisel van recente datum’. Er worden zo’n 60 damesschoenen van toonaangevende designers gepresenteerd van onder meer Versace, Dior, Gucci, Westwood en Manolo Blahnik. Het materiaalgebruik is zeer uiteenlopend, evenals de dessins, zolen, hakvormen, hakhoogtes en opsmuk. Er valt geen enkele (historische) lijn te ontdekken. Voor de dateringen van de schoenen heeft Specht dan ook een ruime marge genomen. „Het is onmogelijk om schoenen van de afgelopen tijd exact te dateren. Men kopieert er naar hartelust op los. Nieuw is in de mode vaak al snel weer oud. Oud wordt vanzelf retro en voortdurend hergebruikt als ’nieuw’ en dan raak je het spoor soms bijster.”

Slechts enkele modellen in de expositie ogen ouderwets, maar de meeste zou je nu nog steeds of alweer kunnen dragen. Zoals de zwarte slingback van Stéphane Kélian, in de eerste helft van de jaren ’80 ontworpen voor modeontwerper Claude Montana. Juist dit model is anno nu ’nieuwe mode’. Ook de schoen met een transparante zool van giethars van Giuseppe Zanotti uit 2006 heeft iets bekends. En jawel: in de vaste opstelling van het museum staat een vergelijkbare pump met een perspex hak uit 1953. Schoenketen ’Dolcis’ presenteert voor deze lente eveneens een transparante hak- en zoolschoen. Een jaren ’80 zwart-wit gaatjes schoen van Christian Lacroix was toen nota bene zelf al een retromodel: een vertaling van de klassieke heren brogue-schoen. Dergelijke combinaties van meerkleurigheid en brogue-citaten is, voor zowel dames als heren, wederom actueel.

Herenschoenen ontbreken echter op de expositie. Specht: „Spijtig, maar we zijn afhankelijk van schenkingen en aankopen en dan komt niet altijd alles evenredig aan bod.” Toch is het verrassend om te constateren dat een meerkleurige gesloten sportieve jaren ’80 damesschoen met een verhoogde zool juist nu model lijkt te staan voor menig sportief ogend herenmodel.

Ook al druipen de retro-invloeden nog zo overtuigend van de huidige nieuwe schoenmode af, de promotieberichten van de fabrikanten noemen het slechts mondjesmaat. Enkele jaren geleden gold ’retro’ als een verkoopargument. Nu bezigt men liever nietszeggende termen als ’eigenzinnig’ en ’verrassend’.

De hedendaagse ’eigenzinnige’ modieuze damesschoen heeft een hak. De vorm en hoogte verschillen nogal, maar de uiterst platte, hakloze, schoen is deze zomer uit het modebeeld verdwenen. En zo hoog als Vivienne Westwood hem in 1993 maakte (20 centimeter!), dat zullen we deze zomer evenmin aantreffen. Zelfs topmodel Naomi Campbell wist zich er op de catwalk niet mee staande te houden. Maar het is leuk om het lakleren oncomfortabele vervolg uit 1994 te zien stralen in een vitrine.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden