Er is hier niet alleen maar ellende

Er zouden banen komen, het leefklimaat zou verbeteren, het aantal berovingen teruggedrongen. Aan beloften was vorig jaar bij de oprichting van de deelgemeente Feijenoord geen gebrek. Maar is de werkloosheid aangepakt, de criminaliteit bestreden en de zorg over racisme afgenomen? Trouw keerde terug naar de Rotterdamse wijken Feijenoord-Noordereiland, Bloemhof, Vreewijk, Hillesluis, Afrikaanderwijk en Katendrecht, die de 70 000 inwoners tellende deelgemeente Feijenoord vormen. Vandaag: De voorzitter spreekt.

ANDREA BOSMAN; ADRI VERMAAT

Werkloosheid, criminaliteit, horeca-overlast, achterstand bij scholing en onderwijs, zwerfjongeren, met welk probleem kampt Feijenoord niet? “Relaxed de wijken in kan vanwege tijdgebrek niet, kom ik minder aan toe dan ik zou willen”, reageert PvdA'er Van Puffelen. “Maar om nou te beweren dat het hier alleen problemen zijn, gaat te ver. Er zijn ook pluspunten. De verpaupering van de wijken is stopgezet en de horeca weet via een stevige, duidelijke aanpak inmiddels precies waar die aan toe is. Toezicht en serviceverlening zijn met de komst van wijkveiligheidsposten flink verbeterd en de aanpak van het jongerenprobleem, dat niet in club- en buurthuizen ligt maar op de straat, staat op de rails.”

Hij houdt van dit stuk Rotterdam, dat vooral door de bouw van duizenden woningen en fraaie kantoor-complexen op de Kop van Zuid een hectische en spectaculaire ontwikkeling doormaakt. “Ik woon al 45 jaar in deze buurt, zo komt het dat mijn hart hier ligt en de dingen wil verbeteren. 'Jij behartigt onze belangen', zeggen de mensen en daar spreken ze me op aan. Pas bezocht ik met leden van de deelraad het buurthuis De Brink in Vreewijk. Na afloop werd er wat nagebabbeld en toen merkte ik - heel bijzonder voor een stad - dat iedereen iedereen kent. Zelf ervaar ik dat ook zo. Ik ken de oorsprong van Feijenoord, weet hoe de mensen over allerlei zaken denken, wat er speelt. Een voordeel.”

In de veel te krappe behuizing van de deelgemeente in de Brabantsestraat, in het hart van de wijk Hillesluis, praat Van Puffelen honderd-uit. Hij erkent dat de problemen nog immer groot zijn. Maar de historie is daar, zegt hij, mede debet aan. “Bestuurlijk hing dit gebied er tot aan de oprichting van de deelraad, april vorig jaar, min of meer bij. Onder bewoners en ambtenaren van de verschillende gemeentelijke diensten heerste, misschien onbewust, een sfeer van 'Je kunt hier proberen wat je wilt, maar opgepikt wordt het niet'. Soms bleven zaken ook liggen doordat de kennis ontbrak. Die tijd is voorbij, de slag naar concrete uitvoering van de plannen is gemaakt.”

Hij noemt een voorbeeld. Boulevard-Zuid, het langgerekte winkelcentrum aan de Beijerlandselaan en Groene Hilledijk was zomer '94 doelwit van bendes roofovervallers. Er werd een project ontwikkeld, waarbij naast de deelraad ook de politie en de winkeliersvereniging waren betrokken. De jeugdige daders zitten inmiddels achter slot en grendel. “Dat geeft de mensen, de winkeliers, nieuwe hoop. Ze zien dat er iets gebeurt, dat we investeren in veiligheid en dat is voor de toekomst heel belangrijk.”

Hij rookt vrijwel onophoudelijk en verontschuldigt zich ervoor dat hij er, met het oog op een foto, 'niet zo erg gesoigneerd' uitziet. Maar het uiterlijk van een bestuurder zegt hem toch al weinig, liever wordt hij beoordeeld op zijn daden. Tekenend voor hem is dat hij, wanneer Rotterdam in 1997 in zelfstandige gemeenten wordt opgesplitst, geen enkele ambitie heeft burgemeester van Rotterdam-Feijenoord te worden. “Een stevige wethouderspost is ook heel leuk.” Desgevraagd somt hij even later de portefeuilles op die hij nú beheert: algemene zaken, openbare orde, Kop van Zuid, personeel en organisatie, economische zaken en werkgelegenheid, veiligheid, burgerzaken en voorlichting.

U bent de eerste en, gelet op de komende verzelfstandiging van de huidige deelgemeenten, de laatste voorzitter van Feijenoord. Is het niet ondankbaar in heel korte tijd veel problemen te moeten aanpakken, zonder dat u als voorzitter uw karwei kunt afmaken?

“Het werk bevalt mij prima, is veel leuker dan ik tevoren dacht. De komende verzelfstandiging is voor ons een extra belasting, maar het niet te onderschatten voordeel is dat we ons daar al van meet af aan op hebben ingesteld. Onze 'nieuwe' gemeente leeft, het proces loopt en daarnaast gebeurt er zo ontzettend veel. Op de Kop van Zuid worden 5 000 woningen gebouwd en in Katendrecht 1 500. Dat is een enorme impuls voor dit gebied. De Kop van Zuid is van vitaal belang voor Feijenoord. Daar liggen risico's voor wat betreft het contrast tussen arm en rijk, maar ook kansen. Hoe de vlag er over twee jaar voorstaat, weet ik niet. Maar wel weet ik dat we er keihard aan werken en daarom vind ik het minder interessant me te verdiepen in de vraag wat ik vanaf 1997 ga doen. Ik zal in geen geval solliciteren naar het burgemeestersambt van Feijenoord. De eerste paal slaan voor een serie woningen mag leuk zijn, de kwaliteit van die huizen is voor mij veel belangrijker.”

Risico's en kansen zegt u over de Kop van Zuid. Welke kant gaat het op, hoe worden de risico's verminderd?.

“Voor de Kop van Zuid kennen we het 'wederzijds profijt'-beginsel, de bedoeling is dat mensen die in Feijenoord wonen en die werkloos zijn in dat nieuwe gebied aan de slag kunnen. Beveiliging, kinderoppas, schoonmaak, noem maar op. De Kop van Zuid krijgt relatief veel dure woningen, als eigenaren of huurders daarvan een werkster willen, proberen we dat via de reguliere weg te regelen zodat we af zijn van de zwarte markt. Maar het 'wederzijds profijt' is een nieuw verschijnsel, tot voor kort stond nergens geschreven hoe dat moet. Daarom is er sprake van een leerproces. De Businessclub van de Kop van Zuid denkt mee en investeert. Een mooi voorbeeld is hotel New York dat veel doet maar publicitair minder aan de weg timmert. Het hotel wil nu kinderprogramma's presenteren, maar vroeg zich af hoe ze de jeugd uit Feijenoord kon bereiken. Zo is ze bij ons gekomen met de vraag 'Kunnen jullie de kinderen uit de wijken charteren om zo de programma's gratis te laten bijwonen'?” Dat juich ik toe, aan de ene kant rijken en aan de andere kant armen, kan niet.”

U pleit voor betrokkenheid bij de Kop van Zuid, maar is al duidelijk hoeveel werklozen van dit project profiteren?

“Dit gebied telt 10 000 werkzoekenden, terwijl in totaal 35 000 mensen afhankelijk zijn van een uitkering. Het is een utopie te veronderstellen dat je de huidige generatie werklozen naadloos op de arbeidsmarkt krijgt. Al is het alleen maar vanwege de veelal lage opleiding die ze hebben genoten. Maar de 'uitval' moet minder worden. Op de Kop van Zuid komen 12 000 banen vrij, maar veel daarvan zitten op een hoger niveau. Wat wij kunnen, is de mensen gereedschap geven waarmee ze zelf een baan moeten zien te veroveren. ”

De Centrumdemocraten (CD) zijn in de deelraad met vijf van de 25 zetels sterk vertegenwoordigd. Hoe is, na alle zorgen daarover, nu de relatie met die partij?

“Het is heel lastig om met de CD'ers in discussie te gaan. Ze dragen herkenbare problemen aan, ik haak daarop in, maar in de tweede termijn houden ze hun mond want dan is hun briefje leeg. Ze profileren zich door het uitvergroten van zaken. Op tramlijn 2, die dwars door Feijenoord loopt, wilden ze wagenbegeleiders. Die waren er dus al lang, dat wisten ze niet. Dat soort dingen.”

Het Rotterdamse stadhuis gaf u onlangs een compliment omdat Feijenoord zo ongeveer de enige deelgemeente zou zijn die na de sluiting van Perron Nul oog heeft voor de zorg voor verslaafden.

“Hee, dat is leuk om te horen. Wist ik echt niet. Kijk, we zeggen niet tegen junks 'Kom maar naar ons'. Wel hebben we onvoldoende voorzieningen om de verslaafden die in dit gebied wonen op te vangen. Bovendien is een ongecontroleerde verspreiding van verslaafden absoluut ongewenst. Daarom hebben we er behoefte aan die problematiek financieel en bestuurlijk aan te pakken. Op verantwoorde wijze samen met de bevolking het probleem beheersen en als het moet iets extra's doen.”

“Bestuurders kunnen wel zeggen 'Zoek het maar uit', maar als de zaak uit de hand loopt word je toch weer op pad gestuurd. Nu is er belangstelling voor de opvang van junks, een uitgelezen moment dus om die kans te grijpen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden