Er is er maar één  die de route kent.  En dat is God.

De Pakistaanse Irum Sumera (1984) is bestuursvoorzitter van Concern Organization, een non-profitorganisatie die zich inzet voor onderwijs en emancipatie. Ze werd vanwege haar geloof met de dood bedreigd, overleefde een aanslag en vluchtte in juni naar Nederland. Ze woont nu in Wolvega, na een verblijf in het Drentse Oranje.

I Gij zult de Here uw God aanbidden en hem liefhebben met geheel uw hart, geheel uw ziel en met al uw krachten

"Het geloof in God, in de kracht van liefde: dat is zo'n beetje het enige wat ik nog over heb."

undefined

II Gij zult de naam van de Heer uw God niet zonder eerbied gebruiken

"Er zijn momenten in mijn leven geweest waarop ik mij wanhopig heb afgevraagd: waarom ik? Ik heb God nooit vervloekt, maar ik ben wel eens boos op Hem geweest. Toen ik uit Pakistan moest vluchten dacht ik: mijn God, is het nu nóg niet genoeg geweest?"

undefined

III Gij zult de dag des Heren heiligen

"Mijn man en ik gaan elke zondag naar de protestantse kerk in Beilen. We zijn katholiek, maar dat maakt niet uit: God is daar waar mensen in Zijn naam bijeenkomen. Hoewel er volgens mij niet zo'n groot verschil is tussen de protestantse en katholieke kerk - nee, zelfs niet tussen religies - heb ik erg moeten wennen aan de kerkdiensten hier in Nederland. In Pakistan is 97 procent van de bevolking moslim, 1,5 procent is katholiek en die overige 1,5 procent is sikh, hindoe of Jehova's getuige. Doordat we zo'n klein gezelschap vormen, zijn de bijeenkomsten haast vanzelf intiemer. Er is iedere zondag wijn en brood, natuurlijk. In Beilen is er eens per maand een heilig avondmaal. Hier komen doorgaans oudere mensen, daar zie je jong en oud. O, en in de Pakistaanse katholieke kerk staat nog altijd een biechtstoel, ook al is het inmiddels drie jaar geleden dat ik daar iets heb opgebiecht. Wat? Dat is tussen mijn God en mij, maar ik wil je wel vertellen wat ik Hem toen heb gevraagd: of ik later alsjeblieft in verwachting zou mogen raken."

undefined

IV Eer uw vader en uw moeder

"Mijn ouders zijn verongelukt toen ik één jaar oud was. Mijn moeder was onderwijzeres, mijn vader ingenieur. Ze lieten mij achter bij een nanny en gingen samen naar de stad om te werken. Het was een auto-ongeluk, meer weet ik niet. Wat doen de details er verder toe? Het is vaak alleen maar pijnlijk om over vroeger na te denken.

"Ik had geen broers of zusjes. Mijn oom en tante hebben mij opgevoed. Niet omdat ze dat graag wilden. Het was geen keuze, ze voelden zich verplicht, verantwoordelijk. Mijn tante liet geen gelegenheid voorbijgaan om mij duidelijk te maken dat zij niet mijn moeder was. Ze trok haar eigen kinderen altijd voor. En dan was ik ook nog eens een meisje. Met minder rechten.

"Wie in Pakistan als vrouw wordt geboren, heeft het niet gemakkelijk. Een man krijgt alles gedaan, gaat altijd voor. Ik mocht niet leren, ik scharrelde zelf mijn lesjes bij elkaar. Dankzij de scholen van allerlei hulporganisaties lukte het mij om uiteindelijk aan een studie sociologie en sociaal werk te beginnen en een diploma te behalen, maar ik zou pas ná mijn huwelijk buitenshuis mogen gaan werken omdat ik daar, volgens de Pakistaanse wet, mijn mans toestemming voor nodig had.

"Ik had maar één doel voor ogen: datgene doen waarvoor God mij op aarde had gezet. Mijn opdracht bestaat eruit anderen gelukkig te maken. Daar moet je sterk voor zijn, een overlever. Door me onder moeilijke omstandigheden te laten opgroeien, heeft Hij mij voor het uitvoeren van mijn taken klaargestoomd. Ik wéét hoe het is geen ouders te hebben, ik wéét hoe je, ondanks alles, verder komt in het leven. Ik kan een voorbeeld zijn.

"Soms val ik terug in zelfbeklag, dan kruip ik in een hoekje en huil om het gemis van mijn vader en moeder, om alles wat mij is overkomen, maar na een tijdje kom ik weer tevoorschijn en is aan de buitenkant niets meer te zien van mijn verdriet. Ik wil positiviteit uitstralen. Ik wil er zijn voor anderen. Door anderen te helpen, help ik mezelf."

undefined

V Gij zult niet doden

"Niet zo lang geleden werden twee christelijke predikers, twee broers uit Faisalabad, vermoord nadat ze de rechtbank hadden verlaten waar ze waren vrijgesproken van het overtreden van de islamitische blasfemiewet. Ik wist dat het gevaarlijk was wat ik deed, maar ik heb oprecht geloofd dat ik mensen op andere gedachten zou kunnen brengen door te laten zien dat ik het beste met iedereen voor had.

"We gaven les aan vrouwen en kinderen. Er was ook bijbelstudie, maar niet voor de twee moslimmeisjes die in een van de klasjes zaten. Ik vermoed dat hun familie toch heeft gedacht dat wij die kinderen wilden bekeren, want op een dag werd ik gebeld door iemand die schreeuwde dat ik een gevaar was voor de islam, dat ik onmiddellijk moest stoppen met lesgeven omdat het anders heel naar met mij zou aflopen. Ik vond dat ik me niet zomaar moest laten wegjagen en stond de volgende ochtend gewoon weer voor de klas. Aan het einde van de dag bestormden een paar bewapende mannen onze school. Een van hen hield een revolver tegen mijn voorhoofd, de anderen sloegen mijn man tegen de grond en schopten hem in zijn gezicht. 'Je krijgt nog twee dagen de tijd om de boel te sluiten', zei de man met de baard die mij onder schot hield, 'en als je nu niet luistert, kennen we geen genade meer'. "De eerste dagen hield ik mij stil, maar daarna begon ik last te krijgen van mijn geweten. Wat deed ik daar, weggekropen in mijn huis? Ik mocht niet opgeven. We openden de deuren weer. Niet lang daarna kwamen de mannen terug. Dit keer hadden ze jerrycans met benzine meegenomen. Mijn man en ik vluchtten via het dak. Terwijl we de straat uit renden, werd nog drie keer op ons geschoten. Als door een wonder hebben we die aanslag overleefd. We vluchtten de stad uit, we lieten alles achter. De terroristen wisten waar we woonden, toen ze ons daar niet aantroffen beschoten ze ons huis en keerden daarna terug naar de school waar ze alles kort en klein sloegen. Bijbels en studieboeken werden op straat verbrand.

"We verbleven een paar dagen bij mijn zwager in een naburige stad, maar toen we hoorden dat ze ons op het spoor waren, zijn we naar Lahore gevlucht. Daar heeft iemand visa's voor ons geregeld en zijn we met het vliegtuig naar Amsterdam vertrokken. De familie is sindsdien in gevaar. Ze vluchten van het ene naar het andere adres. Ik heb gevraagd of ze hierheen mochten komen, maar de IND zegt dat alleen gezinshereniging mogelijk is. Ik bid elke dag dat God mijn familie zal behoeden, of dat ze op een dag ook iemand vinden die hen aan visa's kan helpen.

"Soms voel ik ineens het pistool weer tegen mijn hoofd... 'Er kan je niets meer gebeuren', zeg ik dan zachtjes, maar eerlijk gezegd ben ik daar niet zeker van. Op 13 november, tijdens de aanslagen in Parijs, dacht ik: ze komen eraan. Zelfs in Europa ben ik niet veilig. Die angst is weggezakt, maar ik geloof dat ik het gevoel van onrust nooit kwijt zal raken."

undefined

VI Gij zult geen onkuisheid doen

"In Pakistan worden meisjes en vrouwen achtergesteld, onderdrukt en mishandeld. Islamitische vrouwen mogen hun gezicht niet laten zien, soms zelfs hun ogen niet. Dat is onkuis. Ik was als katholiek meisje blij dat ik mezelf niet zo hoefde te bedekken, maar ik kwam er al snel achter dat een sluier dragen soms geen gek idee was. Veel Pakistaanse mannen bekijken je schaamteloos, van top tot teen."

undefined

VII Gij zult niet stelen

"Toen ik klein was, stal ik eten uit tante's keuken. Ze betrapte me herhaaldelijk en gaf mij er behoorlijk van langs. Je mag niet stelen, ook niet als je honger hebt... nee, je mag ook geen kinderen slaan, maar laten we alsjeblieft niet langer over die donkere dagen praten. Wat ik wilde zeggen, is dat je op een dag begrijpt wat je hebt geleerd; dat het beter is iets te vragen dan het stiekem af te pakken."

undefined

VIII Gij zult tegen uw naaste niet vals getuigen

"Toen wij in Holland aankwamen was ik zó gestrest dat ik mij helemaal niet bezighield met de vraag of ze ons verhaal wel zouden geloven. Ik vond het vervelend om zo lang en uitvoerig door de mensen van het IND te worden ondervraagd, maar ik begreep het wel: als er iemand komt logeren wil je gewoon weten wie je precies in huis haalt. We moeten meer weten over elkaar, we moeten elkaar vertrouwen. Ze stelden wel tweeduizend vragen en ik heb overal eerlijk antwoord op gegeven. Niet gelogen. Geen woord.

"Soms zijn mensen toch nog achterdochtig, maar misschien komt dat wel doordat er ook zoveel economische vluchtelingen zijn. Ik kan mij voorstellen dat burgers bezorgd zijn dat een te groot aantal asielzoekers voor problemen zal zorgen in de maatschappij. Maar wij zijn hier niet omdat het leven in Pakistan ons niet beviel. Ik was daar iemand. We maakten deel uit van een gemeenschap... Als het om werk, geld of status ging, had ik beter in mijn geboorteland kunnen blijven.

"Twee maanden na ons gesprek met de IND kregen we te horen dat we voor vijf jaar een visum hadden gekregen. Ik koester die brief. We kregen hem op 14 augustus, de dag waarop Pakistan de onafhankelijkheid viert."

undefined

IX Gij zult geen onkuisheid begeren

"Toen ik Hadayat voor de eerste keer zag, wist ik: met hém ga ik later trouwen. Ik was dertien of veertien. Het was zomaar een gedachte. Een paar jaar later kwamen we elkaar weer tegen, we spraken af en de vonk sloeg over. Twee jaar later, op 10 februari 2010, zijn we getrouwd. Mijn oom en tante hadden zich tegen het huwelijk verzet. Ze vonden dat ik iemand met meer geld of diploma's moest kiezen. Voor mij veranderde na ons huwelijk alles. Ik voelde mij niet langer alleen. Zijn moeder werd mijn moeder, zijn broer en zussen werden mijn broer en zussen.

"Ik weet niet of een andere man mij net zoveel steun had kunnen geven toen ik een volgende tegenslag te verduren kreeg: ik bleek geen kinderen te kunnen krijgen. Het was mijn grootste wens geweest. Ik wilde het gezin stichten waarvan ik zelf deel had willen uitmaken. Ik had zoveel liefde te geven. Ik heb mij toen, samen met Hadayat, gestort op het werken met kansloze kinderen. Ook daarin maakten wij elkaar compleet. We vormen een cirkel. Ik vind de gedachte dat ik hem ooit ontrouw zou zijn haast absurd. Mijn man is het meest dierbare in mijn leven. Als God het wil, blijven wij voor altijd samen."

undefined

X Gij zult niet begeren wat uw naaste toebehoort

"Laatst zijn we van een stacaravan in Oranje naar een woning in Wolvega verhuisd. Het is heerlijk om in een groter huis te wonen, om nu helemaal deel uit te gaan maken van de Nederlandse samenleving, maar ik heb in de afgelopen maanden, in de noodopvang, nooit last gehad van jaloezie. We zijn door de mensen daar geweldig geholpen. En waarom zou ik jaloers zijn op dingen? Als ik hard ga werken kan ik straks ook een auto kopen, of spullen voor in huis.

"Ik schaam me ervoor je dit te moeten zeggen, maar ik voel vooral afgunst als ik een jong stel met kinderen zie, of als mensen mij vertellen hoe fijn het is om zulke lieve ouders te hebben. Ik hoop dat wij later, als we oud en grijs zijn, omringd worden door de kinderen en kleinkinderen van mijn mans broer en zussen. In Pakistan natuurlijk. Het maakt mij verdrietig als ik denk aan het werk dat daar is blijven liggen, aan de mensen die ik in de steek heb moeten laten of wier leven ik door mijn overtuiging in gevaar heb gebracht. Zal ik ooit terug kunnen gaan? We moeten hier een nieuw bestaan opbouwen, terwijl daar zoveel te doen is.

"Ik heb nog geen plan. Misschien ga ik studeren. Of schrijven... Misschien krijg ik ooit het manuscript van mijn boek nog te pakken. De uitgetikte vellen liggen in ons vergrendelde huis in Faisalabad. Het heet 'The Women of the soil' en het gaat over de levens van vrouwen in Pakistan. Ik was er bijna mee klaar. Het enige wat ik nog moest schrijven was mijn eigen verhaal. Best een mooie symboliek, eigenlijk. Ik had kennelijk precies voor ogen waar ik stond, of waar ik naartoe op weg was, terwijl ik had moeten weten dat er maar één is die de route kent. Dat is God."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden