Commentaar

Er is een uitweg uit de crisis: het 'Rijnlands model', dat oog heeft voor evenwicht

De Nederlandse economie zal ook dit jaar waarschijnlijk niet groeien.Beeld anp

Elke crisis houdt een keer op. Dat zal ook nu gebeuren - hopelijk dit keer zonder wereldoorlog.

De Nederlandse economie is aan het krimpen, voor de derde keer sinds de banken ons de crisis brachten. De werkloosheid stijgt. Dat de regering-Rutte nu zwaar bezuinigt, komt door die recessies. Niet de hulp aan de banken, niet de hulp aan de Grieken, maar de gederfde inkomsten door de krimp zijn de reden om te bezuinigen.

Hoe komen we hier uit?

Sommigen gebruiken de crisis om strijd aan te wakkeren tussen de generaties. Denk daarbij aan jongeren die alle problemen wijten aan de babyboomers. Of aan ouderen die een partij oprichten die ze beter 'Eigen generatie eerst' hadden kunnen noemen. Zulk egoïsme helpt niet. Laten we liever zoeken naar rechtvaardigheid tussen de generaties. Als mensen weten dat de lasten eerlijk over de generaties worden verdeeld, groeit het onderling vertrouwen en de bereidheid voor elkaar op te komen en in te leveren.

Anderen lijken de crisis te willen gebruiken om de oude strijd tussen links en rechts te hervatten. Maar zo'n ideologisch debat over staatsinvloed of vrije markt kan snel aan de echte vragen voorbijgaan.

Zinvoller lijkt het om de discussie te richten op de vraag wat voor kapitalisme we willen. Want er valt wat te kiezen.

Deze crisis is ontstaan in de Engelstalige wereld. Daar zijn veel bedrijven aan de beurs genoteerd, en richten zij zich op een zo hoog mogelijke beurskoers, die ze bereiken door elk kwartaal meer winst te maken. Deze obsessie met winstcijfers op de korte termijn heeft bedrijven ertoe gebracht grote risico's te nemen. Dit ging ten koste van de stabiliteit op lange termijn.

Wat ons kan helpen, is als we het bedrijfsleven minder Angelsaksisch en meer Rijnlands maken. Het Rijnlands model, dat zo heet omdat het vooral in de landen aan de Rijn voorkomt, is weliswaar kapitalistisch, maar het zet de aandeelhouders niet centraal. Hun belangen worden in evenwicht gehouden met die van de werknemers, de samenleving en het milieu. Daardoor heeft het Rijnlands model oog voor de lange termijn. Meer Rabobank, minder ABN Amro zeg maar.

Een eerste stap op weg naar een Rijnlandse economie zou een sociaal akkoord zijn. Als regering, ondernemers en vakbonden het eens worden over hoe we het herstel bevorderen, kan de economie aantrekken - en sneller dan velen nu voor mogelijk houden. Aan ons de keus: Angelsaksisch kapitalisme of het Rijnlands model.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden