Er bestaat wel degelijk zoiets als een gemeentelijk trapliftenbeleid

LEX OOMKES

De kiezer verliest meer en meer zijn interesse voor de gemeentelijke politiek. De opkomst bij de komende raadsverkiezingen dreigt abominabel te worden en als je de redenering van de Groningse hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga volgt, is dat niet meer dan logisch.

De geestelijk vader van de dualisering van het gemeentebestuur stelde onlangs in een opiniestuk in NRC Handelsblad dat de gemeente meer en meer de uitvoerder wordt van landelijk beleid. Van de gemeentelijke autonomie is niet veel meer over en het wordt alleen maar erger door al het beleid dat vanuit Den Haag gedecentraliseerd wordt. De gemeenteraden zullen de komende vier jaar hun handen vol hebben aan een zeer riskante en gecompliceerde operatie, aldus Elzinga. En dan nog heeft het weinig met gemeentepolitiek te maken. Er bestaat nu eenmaal, aldus nog steeds Elzinga, geen socialistisch of liberaal trapliftenbeleid.

Elzinga is een in dit debat zeer serieus te nemen man. Met angst en beven zette ik me daarom aan de kieswijzer op de site van Pro Demos, waar je aan de hand van een paar vragen over actuele thema's in jouw gemeente, kunt kijken welke partij dicht bij jouw standpunten staat.

De uitkomst viel mee. Weliswaar is de partij, die de site mij als eerste aanbeval, bepaald niet mijn partij, maar toch ook weer niet zo ver verwijderd.

Als Elzinga gelijk zou hebben, zouden verschillen tussen partijen verwaarloosbaar klein moeten zijn. De resultaten van de kieswijzer zijn geen sluitend bewijs, maar toch zou het erop kunnen duiden dat Elzinga behoorlijk overdrijft.

De decentralisatie van overheidstaken rond zorg, bijstand, sociale werkvoorziening, jeugdzorg en jonggehandicapten kan wel degelijk ook de gemeentelijke politiek relevanter maken. Er bestaat wel degelijk een socialistisch of een liberaal trapliftenbeleid. De gemeente zal immers het budget voor dat beleid moeten afwegen tegen het budget voor, pak 'm beet, het plaatselijke budget voor bijzondere bijstand.

Kennelijk zou de kiezer willen dat dat waar was. Een onderzoekje van het onderzoeksbureau van de politieke barometer, Ipsos, geeft als uitkomst echter een vat vol tegenstrijdigheden.

Een meerderheid van de ondervraagden ziet de komende verkiezingen vooral als een peiling voor de steun voor de coalitie in Den Haag. Je zou dus zeggen dat een meerderheid van de kiezers zijn stem laat bepalen door landelijke overwegingen Maar tegelijkertijd vindt een nog iets grotere meerderheid dat gemeenteraadsverkiezingen puur en alleen bedoeld zijn om de lokale politieke krachtsverhoudingen te bepalen. Deze ondervraagden vinden het maar niks als de stem van een kiezer door landelijke overwegingen wordt bepaald.

Zo wordt het natuurlijk nooit wat met gemeentepolitiek. Je zou bijna gaan denken dat het sociaal wenselijke antwoord is, dat Den Haag zich nergens mee bemoeien mag, maar dat nu eenmaal de eigen stem door landelijke overwegingen bepaald wordt. Bijvoorbeeld vanwege een te geringe kennis van of te geringe interesse in de gemeentelijke politieke besognes.

Is dat erg? Het is in ieder geval zorgwekkend. Zonder een geïnformeerd en gemotiveerd electoraat is ook de lokale democratie gedoemd te verdwijnen. Langs die weg zou Elzinga alsnog gelijk krijgen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden