Ephimenco / Terugtrekkende bewegingen

De Franse schrijver Pierre Assouline maakte gisteren (via zijn blog op de site van het dagblad Le Monde) melding van een symptomatisch relletje dat goed aansluit bij de huidige tijdsgeest. Het betreft het laatste boek van de Tunesische auteur Abdelwahab Meddeb, een bundel radiocolumns met als titel Contre-Prêches (Contra Preken). Voor de omslag van zijn boek koos Meddeb een illustratie die in 1302 voor het eerst werd gepubliceerd in een boek van Rashid ad-Din. Een rariteit omdat het een afbeelding betreft van de profeet Mohammed die door de engel Gabriel wordt bezocht.

Zoals bekend is het in de huidige moslimwereld ten strengste verboden om de grondlegger van de islam af te beelden. Abdelwahab Meddeb dacht waarschijnlijk dat het historische karakter van het prentje hem voor eventuele narigheden zou behoeden. Hij hield ook geen rekening met het feit dat de rechten van het plaatje bij de bibliotheek van de Universiteit van Edinburgh berustten. Kennelijk zijn de Schotten zo geschrokken van deze gevaarlijke onderneming, dat ze Meddeb uitdrukkelijk verboden hebben deze Mohammed uit de veertiende eeuw op de omslag van zijn boek te zetten. Het mocht wel heel klein in een binnenflap. ’Een Europees instituut dat tot in het absurde de beginselen van de voorzorgsmaatregelen heeft geïntegreerd, heeft dus uit angst voor de moslimwoede censuur toegepast’ schrijft Assouline. De link met tal van andere uitdrukkingen van zelfcensuur in het Westen die aan de islam worden gerelateerd is snel gelegd. Als laatste is er natuurlijk de afgelasting van vier voorstellingen van Mozarts opera ’Idomeneo’ door de Deutsche Oper Berlin, waarover deze krant gisteren uitvoerig heeft bericht. Maar als je de zaak goed bekijkt is het gedraai van paus Benedictus niets anders dan zelfcensuur achteraf. Tot drie keer toe heeft Benedictus openlijk afstand genomen van het controversiële citaat over Mohammed dat hij in zijn verhandeling had opgenomen. Het was ook een ’krasse’ quote die de relatie tussen islam en geweld onomwonden legde. Dat de paus, uit diplomatieke overwegingen, een terugtrekkende beweging maakte, is gezien zijn functie te begrijpen. Toch liet hij een kans liggen om moslims te confronteren, wellicht op een meer behoedzame manier, met het geweldprobleem dat hun geloof perverteert. Nu wil Benedictus ons doen geloven dat hij de islam zo lief heeft dat alles op een misverstand berust. Moed kan deze paus nu wel ontzegd worden. Want niet alleen zijn vroege geschriften getuigen van een grote bezorgdheid over de groeiende intolerantie van moslims, maar ook zijn prille daden als hoofd van de katholieke kerk. Zo was hij amper in functie getreden toen de onlangs overleden journaliste Oriana Fallaci bij hem op privé-audiëntie mocht. De Italiaanse pers reageerde verbijsterd. Fallaci werd door moslims als de grootste en meest virulente islamofoob van deze tijd beschouwd. Enkele maanden voor de pauselijke audiëntie, schreef ze in de Corriere della Sera een opzienbarend pamflet tegen de islam: ’Allah is een heerser, een tiran die in plaats van liefde de haat onderwijst en die in de hele Koran diegenen die in een andere God geloven, ongelovige honden noemt’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden