EPD is veiliger dan huidig systeem

Leve de vooruitgang. Geen papieren patiëntendossiers meer, alles in de computer. En vooral ook: uitwisselbaar.

Dat was in 1997 de gedachte achter het landelijk elektronisch patiënten dossier (EPD), waarover de Eerste Kamer vandaag beslist. Waar je ook bent; iedere huisarts, medisch specialist of apotheker kan dankzij zo'n EPD je medicijngebruik en medische historie inzien. Dat voorkomt fouten, onnodige diagnoses en overbehandeling. Per saldo scheelt dat jaarlijks 1700 mensenlevens, berekende het ministerie van volksgezondheid. Toch was er maar liefst veertien jaar nodig om dit plan in de Eerste Kamer te krijgen.

Nu zijn computers met medische gegevens in de gezondheidszorg niks nieuws, noch de uitwisseling van gegevens. Ziekenhuizen, huisartsen maar ook apothekers wisselen lokaal en regionaal al circa honderd miljoen keer gegevens uit, vaak zonder toestemming of kennis van de patiënt. De kracht van het landelijke EPD is vooral de mogelijkheid tot landelijke uitwisseling, mét expliciete toestemming van de patiënt. De meeste burgers steunen dat doel, concludeerde het Rathenau Instituut vorig jaar in een onderzoek. Maar aantasting van privacy en onbevoegde toegang tot gegevens worden als bezwaar gezien. Vooral de toegang tot psychische gegevens ligt 'extreem gevoelig'.

Daarom nam minister Schippers (volksgezondheid) vorig jaar onder druk van de Tweede Kamer expliciet in de wet op dat zorgverzekeraars, verzekerings- en keuringsartsen geen toegang krijgen tot het netwerk. Wel komen er 200 à 300.000 passen met pincodes in omloop voor zorgverleners die toegang willen tot het EPD-systeem. Mogelijk worden dat er in de toekomst veel meer. De thuiszorg ziet bijvoorbeeld ook wel wat in de elektronische dossiers. Maar hoe bewust springen al die zorgverleners om met hun pas? Is het inderdaad alleen de arts die gegevens ophaalt, of is het gemakshalve vooral de assistent of secretaresse die inlogt? Is echt uit te sluiten dat een snoodaard op andermans naam medische gegevens kopieert van bijvoorbeeld de BN'er die net het ziekenhuis wordt binnengereden? Tijdens een expertbijeenkomst van de Eerste Kamer in 2009 maakte Rob van der Staaij, specialist informatiebeveiliging van it-bedrijf Atos Origin, zich hierover weinig illusies. ¿In vergelijking met de financiële sector is het met het risicobewustzijn in de zorg heel droevig gesteld.¿ Hoogleraar informatica Bart Jacobs noemde het zelfs 'een nationale ramp' als een arts een pas met pincode zou verliezen. ¿Dan kun je ieder dossier in.¿

De huidige beveiliging van gegevens is zo lek als een mandje. Wat dat betreft is de voorgestelde inlogprocedure een vooruitgang. Schippers heeft bovendien vertrouwen in zorgverleners. Misbruik wil Schippers fors beboeten. Zelfs schorsing is mogelijk, al betwijfelen critici of misbruik echt is vast te stellen.

Verder verwacht Schippers ook veel van de patiënt. Die mag zelf bepalen welke zorgverlener de gegevens kan inzien. Per saldo wordt daarmee de toegankelijkheid van medische gegevens natuurlijk wel beperkt. Terwijl het daar in 1997 allemaal om was te doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden