Explosieven Opruimingsdienst

EOD heeft het drukker dan ooit, bovengemiddeld veel meldingen

Magneetvisser Mike van der Horst in het centrum van Leiden.Beeld Phil Nijhuis

Niet eerder had de Explosieven Opruimingsdienst EOD het zo druk. De munitie-experts van Defensie krijgen drie keer meer meldingen binnen dan gewoonlijk. Hoe komt het dat plots zoveel oude bommen en granaten worden opgeduikeld?

Nog één uurtje gooien, dacht hij. Mike van der Horst had zijn magneet al de hele dag in de wateren van het Bunnikse Fort bij Rijnauwen laten plonzen, maar eenmaal thuis schoven zijn billen onrustig heen en weer op de bank. “Normaal werk ik ’s avonds, maar door corona zit ik als horecaman zonder werk.” Dus trok de magneetvisser zijn vieze gele trui en rubberlaarzen opnieuw aan. Hij griste zijn materiaal bijeen en stapte de voordeur uit.

De avond was een sof. Aan Van der Horsts magneet, ‘The Beast’ genaamd, bleven enkel spijkers kleven, lege bierblikjes en andere zooi. Hij besloot het verderop te proberen, op een bruggetje bij een desolate spoorbaan in Leiden. “Nadat ik voor de derde keer mijn touw met magneet had laten zakken, haalde ik een lange staaf met drek uit het water. Een vibrator, dacht ik eerst. Ik schrok me dood toen ik zag dat het een 40 millimeter Flak-patroon was.” Door YouTube-filmpjes wist de dertiger wat hij doen moest. Hij liet het ding terug in het water zakken en belde de politie.

Van der Horst is een van de vele Nederlanders die de afgelopen weken op een oud explosief is gestuit. De Explosieven Opruimingsdienst EOD, die gevonden geschut onderzoekt en tot ontploffing brengt, ziet een ‘forse toename’ van het aantal meldingen van opgeduikelde bommen en granaten uit de Tweede Wereldoorlog en daarvoor. Waar de tak van Defensie rond deze tijd normaliter zo’n 25 tot 30 berichten per week binnenkrijgt, kwamen er vorige week 86 belletjes binnen. Op Bevrijdingsdag werden in één etmaal zelfs vijftien meldingen van conventionele munitie gemaakt en moest een Leids politiebureau worden ontruimd, nadat iemand een gevonden handgranaat had afgeleverd.

Metaaldetector van zolder gehaald

“De eerste twee weken van de ‘intelligente lockdown’ leek Nederland braaf binnen te blijven”, aldus majoor Peter van de EOD, die om veiligheidsredenen niet met zijn achternaam in de krant wil. “Althans, we kregen niet bovengemiddeld veel meldingen binnen. Maar de afgelopen weken is het aanpoten. Er zijn vandaag zes ploegen aan het werk, we hebben het nog nooit zo druk gehad.”

Met de pandemie hebben mensen niet veel omhanden, legt hij de hectiek uit. “Dus halen ze hun metaaldetector en magneet weer eens van zolder en trekken de bossen in. Toegewijde hobbyisten die normaal gesproken in groepen naar het buitenland reizen om te zoeken, kunnen nu alleen in de buurt op pad. En tot een paar weken geleden troffen meerdere mensen ook explosieven aan tijdens het schoffelen. Maar de tuinen lijken aan kant nu; de afgelopen week tel ik slechts drie meldingen van thuistuinierders.”

Fout afgelopen is het nog niet tijdens de pandemie. Maar de speurders doen niet altijd het juiste met hun vondst, waarschuwt de majoor. Zo namen twee jongens van elf en dertien jaar afgelopen weekend een explosief uit de Tweede Wereldoorlog mee naar huis, gevonden op een Noord-Hollands strand. “Dat had zo maar kunnen ontploffen. Je moet niet rotzooien met oude munitie. Afblijven en de politie waarschuwen, dat is ons motto.”

Flinke knoeperd met afbrokkelende kop

Dat is ook precies wat Carolien van Spaandonk deed toen haar metaaldetector vorige week luid begon te piepen. De dertiger uit Drunen, die sinds corona zo’n vier keer per week de natuur intrekt om te zoeken naar bodemschatten, vond bij de Bergsche Maas twee granaten én twee mortieren. “Eén daarvan was een flinke knoeperd, met een afbrokkelende kop. Instabiel dus. Zachtjes heb ik er wat zand op geschept, een stok in de grond gestoken en de politie gebeld.”

Van Spaandonk vindt het jammer dat het aantal speurders groeiende is. “Metaaldetectie is een serieuze zaak. We hebben regels, ruimen onze zooi op en weten wat we moeten doen met explosieven. Jonge jochies en andere mensen zonder ervaring bezorgen ons een slechte reputatie.” Wat het mooiste is dat ze ooit heeft opgegraven? “Twee dagen geleden heb ik een dikke vette zilveren munt uit 1573 gevonden.”

De volledige naam van majoor Peter is bekend bij de hoofdredactie.

Lees ook:

Ontmanteling van V1-raket zet de gemeente Deventer op scherp

De ruiming van een unieke Duitse ‘vliegende bom’ – V1 – uit de Tweede Wereldoorlog joeg in Oost-Nederland duizend mensen hun huis uit en zorgde voor verkeershinder op de A1.

Het opgraven van een RAF-toestel uit de Tweede Wereldoorlog gaat vandaag van start

Een in de Tweede Wereldoorlog neergestort RAF-toestel werd opgegraven in Limburg. Het was het eerste in een reeks wrakken met vermiste vliegers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden