Recensie

Enzo Ferrari (1898 -1988) kon de wisselende emoties van een F1-bezoek niet meer verdragen

Enzo Ferrari in zijn jonge jaren. Beeld Wikipedia

Iedereen die langer dan een paar jaar werkzaam is geweest in de directe nabijheid van de Formule 1, weet dat Ferrari veruit het belangrijkste team is. Zonder Ferrari zou de Formule 1 bijna al haar glans verliezen.

Als u wilt weten hoe dat zo gekomen is, waar de Formule 1 haar oorsprong kent, wat haar geschiedenis is en haar dus wilt begrijpen, dan doet u er goed aan 'Mijn leven' te lezen, de grotendeels door Enzo Ferrari (1898 -1988) zelf geschreven biografie. Ferrari is het enige team dat vanaf het begin van het WK in 1950 aan de mondiale racestrijd heeft deelgenomen

Ferrari publiceerde de eerste versie van zijn levensverhaal in 1962 en actualiseerde het in 1980. Het boek dat onlangs in het Nederlands is vertaald (zie: het Max Verstappen-effect), is een samensmelting van de eerdere uitgaven.

Beeld x

Ferrari schrijft in een heldere, sobere stijl over zijn eerste levensjaren. Hij behandelt zijn stappen in de autosport, zijn werk tijdens de Tweede Wereldoorlog bij Alfa Romeo, zijn eigen verleden als coureur, het ontstaan van het iconische embleem van het steigerende paard, de eerste F1-zege in 1951, de wereldkampioenschappen die volgen en de dodelijke ongelukken van zijn coureurs.

Hij analyseert de coureurs die voor hem reden, die races wonnen en die in zijn auto's stierven. Van Ascari tot Villeneuve, van Fangio tot Lauda, van Hawthorne, Collins en Musso, tot Regazzoni, Ickx, Amon, Reutemann en Scheckter, de laatste coureur die hij in 1979 voor zijn renstal kampioen zag worden.

Pijn

Ferrari stopte zelf in de jaren zestig met het bezoeken van de races. Hij luisterde naar de radioverslagen en bekeek de televisieregistraties. De pijn werd hem te groot, schrijft hij. 'Auto's uitdenken, geboren zien worden en zien streven - want in races sterven ze altijd, zelfs als ze winnen - zorgt voor zoveel heftige en wisselende emoties, dat ik die niet meer kan verdragen.'

Zijn definitie van een F1-racewedstrijd is nog altijd de kern van de Formule 1. Ferrari schrijft: 'Is het een mooi schouwspel of een technische competitie? (...) Races behouden enkel hun bestaansrecht als er bij die show ook een zekere technische inhoud komt kijken (...) Ze moeten niet alleen de onverschrokkenheid van de coureurs laten zien.'

De boodschap van Ferrari zorgt voor argwaan als je nu naar de Formule 1 kijkt. Je ziet zielloze, nieuw ontworpen banen in Abu Dhabi en Shanghai, je hoort haar pr-praatjes, met haar afstandelijkheid, arrogantie en smetteloosheid. Ferrari's echo doet hunkeren naar smeerolie, stofjassen en uitlaatgassen. Naar snerpende motoren en de doodsangst en de glorie. Ferrari's zinnen zijn als balsem voor de autosportziel.

Het mooiste bewaart Ferrari voor het laatst, als hij in de epiloog schrijft dat hij zijn leven 'moeizaam' noemt en nog altijd niet in staat is zijn eigen ziel te doorgronden. Wel zegt hij te weten hoe hij het hoofd moet bieden 'aan de beperktheid van de wereld waarin we moeten leven, gevangen in de illusie van succes'.

Achttien jaar voor zijn dood voelt Ferrari zich eenzaam en bijna schuldig dat hij 'alles' heeft overleefd. Tot besluit schrijft hij in 1980: 'Als ik denk aan de angstaanjagende broosheid van het bestaan, rijst bij mij soms het vermoeden dat pijn niets anders is dan een wanhopig vasthouden aan het leven.'

Kom daar nog maar eens om, in het rennerskwartier van tegenwoordig.

Enzo Ferrari - Mijn leven, het verhaal van mijn eenzame succes Uitgeverij Q.nl Prijs: €22,50

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden