Entartete Musik

Jonny. Decca 436 631 (2 cd's) Heliane. Decca 436 636 (3 cd's).

'Jonny', de eerste opera met duidelijke jazz-invloeden, werd meteen een overdonderend succes met reeksen opvoeringen over de hele wereld. Muzikaal was het werk voor die tijd zeer progressief, maar ook het verhaal zelf ging in feite over het gloren van de nieuwe tijd, het overheersen van de Nieuwe Wereld over de Oude. Geen thema waar de Nazi's erg blij mee waren, maar van jazz en twaalftoonssystemen moesten ze helemaal niets hebben.

Muzikaal hoefden ze zich aan 'Heliane' niet te storen, want deze grootste opera van het geniale wonderkind Korngold is geheel geschreven in de grote laat-romantische traditie van Richard Strauss, met wiens 'Frau ohne Schatten' het werk een grote verwantschap heeft, ook qua thematiek. Korngold was echter joods en deed er dus verstandig aan om, net als Krenek, naar Amerika uit te wijken.

Ook 'Heliane' werd goed ontvangen, maar de gigantische eisen die het werk stelde, zaten verdere verspreiding in de weg. Nu Korngold, die in Amerika een reputatie opbouwde als componist van bijzondere filmmuziek, hernieuwde aandacht krijgt, dit grootse, ongegeneerd sensuele muziekdrama een waardige heropvoering.

Beide opera's krijgen in deze opnamen in ieder geval optimale kansen. De twee dirigenten die verantwoordelijk zijn voor de hele reeks van Decca melden zich overtuigend aan. Lothar Zagrosek laat met het Opernchor Leipzig, de Chincilla Jazzband en het Gewandhausorchester Leipzig horen hoe vitaal 'Jonny' nog steeds is. Als solisten had hij ondermeer Alessandra Marc, Heinz Kruse, Krister St. Hill (voortreffelijke titelrol), Michael Kraus en Marita Posselt ter beschikking. De zeer aansprekende, inventieve partituur doet het heel goed en de recente heropvoering in Leipzig, waar deze opname een vervolg op is, heeft bewezen dat de opera nog springlevend is.

John Mauceri had voor 'Heliane' het Berlijnse Radiokoor en -orkest onder zijn hoede, ensembles die duidelijk niet hoeven terug te schrikken voor deze gigantische opgave. Vergeleken bij 'Heliane' zijn werken als Mahlers Achtste of Schonbergs Gurrelieder kinderwerk. De technici zijn er ook niet helemaal in geslaagd om dit spektakel helemaal helder uit de luidsprekers te krijgen, maar de meeslepende, prachtig geinstrumenteerde muziek van Korngold wordt door Mauceri goed gedoseerd, niet al te overtrokken vertolkt. Anna Tomowa-Sintow vond in de titelrol een opgave die perfect past bij haar volle dramatische sopraan, Hartmut Welker, John David de Haan, Reinhild Runkel en veteraan Nicolai Gedda in een bijrolletje doen de rest subliem.

De volgende opera's in deze reeks zullen zijn: 'Der gewaltige Hahnrei' van Berthold Goldschmidt, 'Der Kaiser von Atlantis' van Viktor Ullman, 'Die Gezeichneten' van Franz Schreker en de kinderopera 'Brundibar' van Hans Krasa. Daarnaast worden symfonische werken, aria's en liederen en kamermuziek opgenomen van onder anderen Paul Hindemith, Franz Waxman, Ernst Toch en Hanns Eisler.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden