Engelands spirituele hart verkeert in verval

De kathedraal van Canterbury staat op de Werelderfgoedlijst én is in verval. De stenen moeten hersteld. Heeft dé kerk van Engeland wel bestaansrecht

Met het blote oog valt er weinig schade te ontdekken aan de kathedraal van Canterbury, maar de moederkerk van Engeland brokkelt langzaam af. De anglicaanse kerk is een reddingscampagne gestart om 75 miljoen euro in te zamelen voor het behoud van de ruim negenhonderd jaar oude gothische kathedraal.

„Het jaarlijkse oplapwerk en gaten vullen is niet meer genoeg”, zegt Christopher Robinson van de kathedraal van Canterbury. „Het gebouw brokkelt af. Als we nu geen actie ondernemen, dan wordt het gevaarlijk.” Het loden dak lekt op gevaarlijk veel plaatsen en de houten dwarsbalken die bij een vroegere restauratie in beton verankerd zijn, rotten aan de voeten weg.

Het godshuis mag dan een symbool zijn voor gelovigen en niet-gelovigen over de hele wereld, zelfs met de status van werelderfgoed, de Britse overheid en monumentenzorg betalen niet mee aan restauratie. „Er is geld voor monumenten, maar niet voor kerken”, zegt canon Edward Condry, verantwoordelijk voor de grootscheepse renovatie.

„Gezien de in sommige opzichten nauwe band tussen kerk en staat is het misschien gek dat we geen geld krijgen van de overheid, maar het heeft ook positieve kanten. Gemeenschappen koesteren hun kerken en werken samen om het erfgoed te behouden. In Frankrijk betaalt de staat voor het onderhoud van kerken, maar de gebouwen zien er niet uit alsof ze gekoesterd worden.” De reddingscampagne voor de kathedraal gaat niet slechts om het ’repareren van stenen’. Het biedt volgens Condry de kerk ook ’een mooie gelegenheid om haar bestaansrecht te evalueren’.

Gelukkig voor de fondsenwervers behoeft de kathedraal van Canterbury weinig uitleg. De kathedraal is het oudste christelijke instituut in het Verenigd Koninkrijk en voor veel Britten de spirituele basis van hun land. In het jaar 596 stuurde paus Gregorius de Grote Sint Augustinus op pad om de heidenen in Engeland te bekeren. Londen had zijn uitvalsbasis moeten worden, maar Augustinus kreeg zo’n onverwacht warm welkom van de Engelse koning Ethelbert – die met een christelijke Frankische prinses was getrouwd – dat hij in Canterbury neerstreek. Sindsdien is er nooit een dag voorbijgegaan dat er op de plek van de huidige kathedraal geen kerkdienst is gehouden. Jaarlijks bezoeken meer dan een miljoen mensen de kathedraal. Het is al eeuwenlang een bedevaartsplek voor pelgrims.

„Het is niet gewoonweg een gebouw of zelfs een kathedraal, maar het is Engeland in stenen”, sprak de zelfverklaarde atheïstische Roy Hattersley, de voormalige vice-partijleider van de Labour-partij, bij de start van de fondsenwerving. „De kathedraal is belangrijk voor mensen van alle geloven en zonder geloof. Canterbury is onderdeel van ons. Het heeft geholpen bij de totstandkoming van ons land en heeft ons daarmee gevormd. Ons karakter, onze houding, onze normen en waarden.”

Zelfs buitenlanders ervaren dat zo. „Het voelt alsof je deel uitmaakt van een stukje Engelse geschiedenis”, zegt Therese Heslop. De Nederlandse is hoofd van het bezoekerscentrum. Door de reddingscampagne wordt nog duidelijker hoeveel de kathedraal voor mensen betekent. De actie is nog maar nauwelijks van start, maar er is al 7,5 miljoen euro aan donaties binnengekomen.

De renovatie, die stapsgewijs plaatsvindt om de bijzondere sfeer niet al te zeer te verstoren, is al begonnen met het restaureren van de stenen aan één kant van de gevel. Waar het kan, worden de oude stenen bewaard. De nieuwe kalkstenen komen uit een dorp dat vlakbij de oude steengroeve in het Franse Caen ligt. „De kerk zal zijn littekens tonen”, verzekert Robinson. „Het wordt zeker geen nieuwe strakke kathedraal.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden