Enesa werd gekocht en ingezet als zakkenroller

mensenhandel | Door heel Europa werden kinderen uit voormalig Joegoslavië ingezet door een bende die ze dwong mensen te bestelen. De leiders staan nu terecht in Amsterdam.

Haar gebit is vervallen, lachen is er niet meer bij. Ze is bloednerveus, kamt voortdurend haar haar en kijkt op de rechtbank Amsterdam schichtig om zich heen alsof ze steun zoekt. Dertien jaar geleden was Enesa nog 20.000 euro waard. Tenminste, dat is het bedrag dat haar schoonvader Klaudio P. betaalde voor wie de vrouw moest worden van zijn zoon Franko H. (28). In de praktijk was Enesa, die zich ook wel bedient van de naam Sevala, naast echtgenote vooral een nieuw lid van een bende zeer jonge zakkenrollers die volgens het Openbaar Ministerie vele honderden delicten pleegde in Nederland, België, Duitsland, Oostenrijk, Spanje en Zwitserland.


Enesa mag het nu lopende proces in de Amsterdamse rechtbank tegen de leiders van de zakkenrollers niet bijwonen. Ze moet nog als getuige worden gehoord en mag dus niet horen wat in de rechtszaal wordt gezegd. Ze post bij de deur. Binnen, in de verdachtenbankjes, zitten haar echtgenoot Franko, haar schoonvader Klaudio en schoonmoeder Dulsa (beiden 48 jaar en beiden afkomstig uit voormalig Joegoslavië). De echtelieden worden vervolgd voor de uitbuiting van zes kinderen plus schoondochter Enesa en het aanzetten tot criminele handelingen, vooral zakkenrollen. Daarvoor werden de kinderen uit deze Roma-familie door heel Europa gesmokkeld zonder geldige papieren. De familie bediende zich daarbij van steeds nieuwe namen. Om over leeftijden maar te zwijgen.


Enesa/Sevala is daar een perfect voorbeeld van. Op de tenlastelegging van de verdachten staat dat Enesa geboren is op 8 december 2000. Dat is volgens het Openbaar Ministerie zeker niet haar geboortedatum. De jonge vrouw is 27 jaar, maar ziet er uit als 17, en heeft zes kinderen. Uit een botscan is gebleken dat ze in ieder geval volwassen is.


De eerste geboortedatum werd opgegeven toen zij in Nederland asiel aanvroeg. Ook een handige datum omdat zij daarmee als minderjarige asielzoeker de boeken in ging. Wat 'moeder' Dulsa weer de kans gaf om 'kindgeld' voor haar te vragen toen de familie in april 2014 in het asielzoekerscentrum in Budel zat.


Voor het OM is de gekochte Enesa een slachtoffer van mensenhandelaren. De jonge vrouw, nu wonend in een opvang voor mishandelde vrouwen, wil echter niets liever dan met haar Franko aan een nieuw leven beginnen. De mishandeling die zij onderging is volgens haar gepleegd door mannen die de portemonnees die ze had gestolen terug wilden pakken, en niet door haar echtgenoot.


"Ik kan niet koken", zegt ze in het Duits, "Mijn man kookte altijd." Waarom ze plots over koken begint, is niet direct duidelijk. Ze wil graag laten zien dat haar Franko meer is dan een verdachte. Ze kan niet zonder hem. Elke keer als de deur van de rechtszaak opengaat, kijkt ze smekend naar de bode. "Mag ik naar binnen, mag ik naar mijn man, ik wil mijn man zien." De bode is onverbiddelijk. Enesa zinkt telkens neer op de bank bij de deur. Vouwt haar handen en kijkt omhoog. "Gaat het goed daar binnen?", vraagt ze aan iedereen die in en uit loopt.


Ondanks alles - van aanzetten tot criminaliteit tot misbruik en mishandeling - blijft ze loyaal aan haar man en haar schoonouders. Maar volgens het OM behandelden die haar slecht. "Ik wil graag in Nederland blijven, ik wil mijn zes kinderen terug, ik wil werken en ik wil Nederlands leren spreken," zegt ze. De kans dat ze ooit haar kinderen - die bij pleeggezinnen zijn ondergebracht - weer onder haar gezag krijgt, wordt door het OM laag ingeschat.


Haar man Franko zit inmiddels drie maanden vast, haar schoonouders al meer dan acht maanden. Op 15 juni vorig jaar hield de politie in Barcelona man en vrouw aan. In een zwaar vervuilde woning in die stad werden zes kinderen van Klaudio en Dulsa gevonden, twee jongens en vier meisjes. De jongste een baby, de oudste 15 jaar. Vier van de kinderen waren eerder al onder toezicht gesteld. Het Leger des Heils en de jeugdbeschermingsinstelling Nidos haalden hen op en namen ze mee naar Nederland. Twee kinderen die ook tot de groep behoorden zijn tot op de dag van vandaag spoorloos. Het OM hoopt ze te traceren zodat ze nog kunnen getuigen.


In Nederland werden de kinderen opgevangen door een grote groep hulpverleners en diensten, van de Kinderbescherming tot de Koninklijke Marechaussee. Ze zijn inmiddels ondergebracht bij pleeggezinnen en maken het volgens het OM naar omstandigheden goed.


Er loopt nog altijd een onderzoek of de kinderen eigenlijk wel van moeder Dulsa zijn. Volgens het Openbaar Ministerie is de uitslag van het DNA-onderzoek nog niet bekend, volgens de verdachte moeder wel. "Van alle vier ben ik de moeder." Het onderzoek moet uitsluiten dat er ook kinderen tussen zitten die net als Enesa zijn gekocht.


Het strafrechtelijk onderzoek naar de mensenhandelaren loopt nog. Over drie maanden moet het OM met meer informatie komen. De drie verdachten blijven vastzitten. Op mensenhandel staat een maximumstraf van 12 jaar.

Soms had een kind wel 35 identiteiten

Stelende kinderen voor onder meer het Centraal Station in Amsterdam en in de trein bij Eindhoven waren twee jaar geleden de aanleiding voor een groot internationaal onderzoek naar criminele bendes die kinderen dwongen tot zakkenrollerij en winkeldiefstallen.


De politie ontdekte dat het steeds dezelfde groepen betrof. Sommige kinderen stonden volgens de Amsterdamse politie met wel 35 verschillende identiteiten in de politiecomputer. In het internationale netwerk van deze mensenhandelaren zou het gaan om minstens 300 kinderen, een lage schatting. De zaak die nu in Amsterdam dient, telt zeven kinderen. Het zal vooralsnog de enige rechtszaak blijven. Onderzoek naar mensenhandel is zeer tijdrovend en vergt veel inzet. Die capaciteit is er niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden