Energiek op de bok tot het allerlaatst

BBC Radio 3, de klassieke zender van Groot-Brittannië, stond gisterochtend bijna helemaal in het teken Sir Neville Marriner. De een na de andere favoriete opname kwam voorbij, luisteraars mochten herinneringen aan hem delen. Het was een aanwijzing hoe geliefd de Britse dirigent in Engeland was en hoe onlosmakelijk verbonden hij was met de klassieke muziekindustrie. Alleen Herbert von Karajan kon bogen op meer plaatopnames dan hij. Zondag werd bekend dat Marriner op 92-jarige leeftijd is overleden. Tot op het laatst stond hij op de bok, vorige week in Italië en de week daarvoor nog in het Amsterdamse Concertgebouw. Marriners hoop om tot het einde toe te kunnen dirigeren, maar liefst niet tijdens het muziekmaken om te vallen, is uitgekomen. Hij stierf rustig in zijn slaap in de nacht van zaterdag op zondag.

Marriners naam zal voor altijd verbonden blijven aan het kamerorkest dat hij in 1958 oprichtte en dat in 1959 zijn eerste optreden had, The Academy of St Martin in the Fields. Spreek de naam van dat orkest uit en als een pavlovreactie komt de naam van Marriner er automatisch achteraan. Het orkest kreeg de naam van de Londense kerk waar het eerste concert plaatsvond en waar het nog steeds optreedt, nu onder Marriners opvolger, violist Joshua Bell. In 2018 viert het zijn 60ste verjaardag en het zag er lang naar uit dat Marriner dat nog mocht meemaken, gezien zijn ijzersterke constitutie.

Want sterk en energiek was Sir Neville. Hij reisde nog met gemak de wereld over voor gastoptredens. Zoals op 20 september dus in Nederland. Hij dirigeerde een besloten, zogeheten dividendconcert voor de aandeelhouders van het Concertgebouw. Het was een concert van het Nederlands Kamerorkest met de pianospelende broers Jussen. Lucas en Arthur Jussen legden het concert voor twee piano's van Mozart in 2015 samen met Marriner op cd vast voor Deutsche Grammophon. Het is waarschijnlijk Marriners laatste plaat van de meer dan 800 die hij er volgens eigen zeggen gemaakt heeft. En afgelopen donderdag dirigeerde hij voor het allerlaatst. Een concert met het Orchestra di Padova e del Veneto in het Teatro Verdi in Padua. Twee nachten later was hij dood.

The Academy of St Martin in the Fields legde zich met haar oprichter in het begin vooral toe op barokmuziek. Ze deden dat stijlvoller dan hun concurrenten van het English Chamber Orchestra dat onder leiding van Raymond Leppard stond. In tegenstelling tot Leppard hield Marriner zich getrouwer aan het notenbeeld. Toch werd hij ingehaald door nóg authentiekere ensembles die zich van de jaren tachtig, spelend op oude instrumenten of kopieën daarvan, de barokmuziek toeëigenden. Desondanks kan Marriners opname van Händels oratorium 'Jephtha' nauwelijks mooier en authentieker, vooral omdat hij zich liet omringen door zangers als Anthony Rolfe Johnson, Paul Esswood en Emma Kirkby, coryfeeën van de authentieke beweging.

Marriners Mozart-opnamen zijn geliefd en geroemd. Hij was muzikaal adviseur van de film 'Amadeus' en dirigeerde daarin alle muziekfragmenten. De soundtrack van die film werd een van de best verkochte klassieke albums ooit. Sommige van Marriners opnamen van opera's van Mozart zijn nog steeds onovertroffen. Energiek en sterk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden