Energieakkoord: snel echt leiderschap gewenst

Nederland heeft lef nodig om de economische en de klimaatcrisis succesvol te lijf te gaan, betoogt de top-3 van Trouws Duurzame 100.

In Den Haag onderhandelen in Ser-verband tientallen partijen, van milieuorganisaties tot VNO-NCW, over een vernieuwend en ambitieus Nationaal Energieakkoord voor de lange termijn. Dat proces kan wel een stevige duw in de rug gebruiken.

Terwijl de SER voortpoldert, kwam vanuit Parijs verontrustende nieuwe informatie. Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) signaleert dat de klimaatverandering zo snel gaat dat de grens van gevaarlijke klimaatverandering (opwarming met 2 graden) spoedig wordt overschreden richting 5,3 graden als we niet snel actie ondernemen.

Het IEA doet vier stevig gefundeerde aanbevelingen om sneller 80 procent van de vereiste CO2-emissiereductie te halen, zodat de klimaatverandering beheersbaar blijft. Dat kan met bestaande technologie en tegen zeer acceptabele kosten. Deze maatregelen schaden onze economie niet en maken zelfs groei mogelijk. De meeste (49 procent) uitstootvermindering van broeikasgassen die het IEA voorstelt, kan gerealiseerd worden door energiebesparingen. Maar het voorlopige Ser-energieakkoord zet in op een jaarlijkse energiebesparing van 1,1 procent, terwijl het 2 was. De urgentie is verdubbeld, het doel gehalveerd. Onbegrijpelijk.

Op het gebied van duurzame energie dreigt hetzelfde. Terwijl Nederland nu onderaan bungelt in Europa, met slechts 4 procent duurzaam opgewekte energie, willen sommigen het huidige doel van 16 procent in 2020 al weer verlagen naar 14 procent. Er wordt geremd, geblokkeerd en gefrustreerd; alle lobby- en onderhandelingstrucs worden ingezet.

Het Ser-akkoord zou de weg moeten plaveien naar de nieuwe economie, naar groei van de sectoren van de toekomst. Dat levert banen op en een toekomstperspectief. Niet alleen zijn de noodzaak en urgentie aanwezig, de samenleving is er ook rijp voor. Als de Ser-onderhandelaars daarom één ding echt zouden moeten koesteren, dan is dat het huidige enthousiasme van consumenten en bedrijven om zelf aan de slag te gaan.

De afgelopen jaren hebben duizenden burgers zonnepanelen op eigen dak gezet. De afgelopen twee jaar sprong zonnestroom in ons land van vijf megawatt (2500 huishoudens) naar bijna tweehonderd MW dit jaar. Het energiebewustzijn leidde ook nog tot extra energiebesparingen in het huishouden.

Zonnepanelen
Zelfs hier slaagt de overheid erin een spaak in het wiel te steken. Minister Kamp zei afgelopen week dat hij de 'salderingsregeling' (stroom die je overdag opwekt, wegstrepen tegen wat je 's avonds gebruikt) voor huishoudens met zonnepanelen binnen een paar jaar wil afschaffen. Dat is de Nederlandse jojo-overheid, waardoor geen bedrijf durft te investeren in schone energie en waardoor vele ondernemers met groene ideeën en initiatieven uitwijken naar het buitenland. Om zonne-energie echt vleugels te geven, zou salderen voor tien jaar vastgelegd moeten worden. Als Nederland salderen echter weer afschaft, dan smoort het eigen initiatief van de 'energieke samenleving. Het voorlopige Energieakkoord zwijgt over salderen, stelt wel maatregelen voor die lokale energie-cooperaties bevoordelen. Dat zal Den Haag later gebruiken als argument om salderen op eigen dak af te schaffen. Per saldo zijn we dan slechter af.

Nederland heeft een traditie van zeer wisselvallig beleid op het gebied van duurzaamheid. Dat heeft de samenleving totnogtoe weinig opgeleverd. We hebben in deze dubbele crisis van economie en klimaat echt leiderschap nodig. Een overheid die keuzes durft te maken en een bedrijfsleven dat duurzaamheid ontwikkelt. Niets in het huidige energieakkoord wijst nu op de daadkracht die nodig is.

Wij hopen in weerwil daarvan nog vurig op een echt ambitieus akkoord, voor onszelf, maar zeker voor de generaties na ons. We mogen hen simpelweg niet opzadelen met alle kosten en gevolgen van gevaarlijke klimaatverandering, die wij nu, hier, vandaag nog kunnen voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden