En weer wordt Ayaan Hirsi Ali weggezet als 'islamofobisch'

Het heeft even geduurd, maar nu is er ook in haar nieuwe vaderland een relletje uitgebroken rond Ayaan Hirsi Ali. De bestuurderen van Brandeis University kwamen dinsdag terug van hun voornemen om haar in mei een eredoctoraat te verlenen. Bij nader inzien stroken haar opvattingen namelijk niet met de 'kernwaarden' die de universiteit wil uitdragen.

In The New York Times was te lezen waarom zij van hun plan waren teruggekomen. Niet uit zichzelf zagen zij het licht, maar pas na een krachtige lobby vanuit de Amerikaanse moslimgemeenschap. Er kwam een petitie op gang en er ging een brief naar de voorzitter van Brandeis University, waarin ze als 'notorious Islamo- phobe' werd betiteld.

Een hardnekkig déjà vu drong zich op. In dit land kon Hirsi Ali immers evenmin op veel sympathie rekenen - zeker niet onder de luitjes die religiekritiek consequent verwarren met wat ze 'islamofobie' noemen.

Scherp staat in het geheugen hoe wetenschappers in 2005 over elkaar heen buitelden van verontwaardiging toen de Universiteit van Amsterdam Hirsi Ali had gevraagd te spreken bij de opening van het academisch jaar. Dat uitgerekend háár die eer te beurt viel, het was een schande. "Waarom Hirsi Ali uitnodigen als woordvoerder van moslimvrouwen, terwijl er zoveel vrouwen zijn die daar al jarenlang werkelijk voor opkomen?", mokte ene professor doctor Annelies Moors. Goddank trok het college van bestuur zich van deze protesten niets aan en liet Hirsi Ali gewoon haar rede houden.

Maar de pogingen om haar de mond te snoeren bleven. Vaakst gehoorde argument: ze zou niet weten wat er leefde onder moslima's. Onzin, natuurlijk. Hirsi Ali wist heel goed waarover ze het had - uit eigen, bittere ervaring. Alleen omdat ze een boodschap bracht die de belijders van de multiculturele gedachte allerminst beviel, werd ze consequent verdacht gemaakt, tot getraumatiseerd geval bestempeld, weggezet als willoos werktuig der xenofobische krachten, als 'jullie zwarte prinses'.

Geen wonder dat zij haar opgelucht uitzwaaiden toen ze Nederland in 2006 verruilde voor de Verenigde Staten. Van deze hinderlijke tegenstem zouden ze voortaan geen last meer hebben.

Niettemin vond Anja Meulenbelt het drie jaar later nodig om haar nog een trap na te geven. In haar eigen krakende proza: "Ik heb me wild geërgerd aan de domme gemakzucht waarmee Hirsi Ali, die kennelijk door al die media-aandacht steeds meer ging geloven in haar eigen importantie, als spreekbuis van de emancipatie van moslimvrouwen werd opgevoerd waar ze in werkelijkheid geen poot voor uitstak, en ik heb me ook opgewonden over de manier waarop rechts, met de hulp van Ayaan opeens de vrouwenemancipatie kaapte."

O zeker, Meulenbelt vond het reuze sneu dat ze continu met de dood werd bedreigd en het land moest verlaten. En wisten wij wel hoe ze had meegeleefd toen Theo van Gogh was vermoord! "Maar dat ze een grote leegte achterlaat nu ze vertrokken is naar een ultra-conservatieve denktank in de VS, nou nee."

Intussen weet ik niet wat ik treuriger vind. Dat Hirsi Ali nu in de Verenigde Staten aanloopt tegen dezelfde soort denkarmoede. Of dat de bestuurderen van Brandeis er nog naar luisteren ook. Hadden ze maar een snippertje van de moed die hun collega's in Amsterdam bezaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden