En weer worden er duizenden kinderen minder gepest

null Beeld ANP
Beeld ANP

Opnieuw werden afgelopen jaar minder kinderen gepest dan het jaar ervoor. Dat schrijft onderwijsminister Arie Slob (CU) aan de Tweede Kamer. Vergeleken met 2014 daalde het percentage kinderen in het basisonderwijs dat werd gepest van 14 naar 10 procent. In het voortgezet onderwijs daalde dat cijfer volgens het ministerie zelfs van 11 naar 5 procent.

“Achter deze percentages zitten duizenden kinderen, die niet langer met een steen in hun maag naar school gaan”, schreef Slob aan de Kamer. De cijfers komen uit de landelijke veiligheidsmonitor die zijn ministerie later dit jaar presenteert.

Sinds 2015, met invoering van de Wet Veiligheid op school, moeten scholen harder aan de bak om pesten terug te dringen. Directies moeten nu een vertrouwenspersoon aanstellen en iemand die het pestbeleid coördineert. Ook moeten scholen bijhouden hoe veilig kinderen zich voelen en daarover rapporteren aan de Onderwijsinspectie. Dat laatste gebeurt volgens Slob te weinig.

Opvallend is dat de manier van pesten de laatste jaren nauwelijks is veranderd. Cyberpesten neemt niet toe. Nog altijd zijn chatprogramma’s en sociale media relatief weinig gebruikte wapens voor getreiter.

Lagere pestcijfers

De cijfers van het ministerie vallen een stuk lager uit dan andere recente onderzoeken. Slob concludeert dat momenteel 3 procent van de basisschoolkinderen wekelijks tot dagelijks gepest wordt. Vier Nederlandse universiteiten kwamen eerder dit jaar op 7 procent - ruim het dubbele. En eerder deze maand kwamen andere onderzoekers ook op 7 procent uit in een grootscheepse vergelijking tussen landen.

Dat verschil komt waarschijnlijk door verschil in vraagstelling aan de kinderen, zegt hoogleraar Bram Orobio de Castro van de Universiteit Utrecht, deelnemer aan de studie van vier universiteiten. “Het ministerie specificeert niet wat pestgedrag is, ze vraagt zonder inleiding aan kinderen of ze gepest worden. Wij laten ze eerst een informatief filmpje zien, zodat ze goed doorhebben wat er allemaal onder valt.”

Veel kinderen weten niet dat roddelen en buitensluiten ook pesten is. “En als je dat zelf niet beseft, kun je ook niet tegen de onderzoeker zeggen dat je gepest wordt.” De cijfers van het ministerie verschillen overigens alleen in absolute aantallen, de dalende trend ziet Orobio de Castro wél in elke studie terug.

De hamvraag is welk beleid of welk preventieprogramma nu voor die daling zorgt. Ook dat onderzocht Orobio de Castro. Er zijn tientallen anti-pestprogramma’s voor scholen op de markt, waarvan hij er tien onderzocht. Vooral programma’s die zich specifiek richten op pesten als 'Prima' en 'Taakspel' zijn effectief. Binnen een jaar is er verbetering te zien in de klas. Juist programma’s die veel tegelijk willen aanpakken, slaan de plank mis. Die willen bijvoorbeeld ook gelijk de assertiviteit van kinderen bevorderen.

De heilige graal van deze programma's is de klas ervan bewust maken dat pesten pas weggaat als iedereen zich ermee bemoeit, zegt Orobio de Castro. “Omstanders hebben een grote rol in het afkeuren ervan. Gelukkig zien we langzamerhand dat zo’n beetje alle scholen dat door beginnen te krijgen.”

Lees ook:

Niet minder gelukkig, maar wel erg druk met school

Nederlandse jongeren tussen 11 en 16 jaar ervaren meer druk door schoolwerk. Het goede nieuws: worden ze minder vaak gepest op school.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden