En weer mag May terug naar Brussel

Een pro-brexit activist (met geel vestje) in discussie met een anti-brexit activist voor het Britse parlement. Beeld AFP

Na een stemming in het Lagerhuis wordt May teruggestuurd naar Brussel met twee moties waarover ze moet onderhandelen. 

Woensdag zal Theresa May weer bij Europa aanbellen. Bij Juncker en Tusk, bij Merkel en Rutte, Macron, Varadkar, Verhofstadt, bij de hele Europese santenkraam. De brexit moet anders, zal ze zeggen. We moeten de onderhandelingen heropenen.

Ze zullen niet staan te jubelen. Er is zelfs een kans dat ze de telefoon gewoon laten overgaan, dat ze niet opnemen. Ze hebben al zo vaak gezegd dat het akkoord met het Verenigd Koninkrijk niet kan worden gewijzigd. Dinsdagavond zei Guy Verhofstadt het nog, als voorzitter van de stuurgroep brexit van het Europarlement: “Het parlement zal niet instemmen met een verwaterde versie van het akkoord”.

Er zijn commentatoren die het ‘surreëel’ noemen. Anderen gebruiken woorden als ‘bizar’of ‘tragisch’. Want Theresa May weet dat het niet kan, maar dinsdagavond kreeg ze van haar parlement toch de opdracht om terug te gaan. Haar vraag: of ze er weer over kunnen vergaderen. Of die paragraaf over de backstop niet tòch nog een beetje anders kan. Wat er nu staat zal moeten verdwijnen en daarvoor in de plaats moeten er ‘alternatieve regelingen om een harde grens af te wenden’ komen.

De backstop, dat is de garantieregeling voor het voorkomen van een nieuwe harde grens tussen het Britse Noord-Ierland en de Ierse republiek. Veel Britse parlementariërs vrezen dat die regeling het Verenigd Koninkrijk in de praktijk eeuwigdurend gebonden zal houden aan EU-regels.

Rode lijnen

Opmerkelijk is het wel. May sloot het akkoord zelf. Ze onderhandelde er anderhalf jaar over. Ze bepaalde de kaders, trok bij tal van onderwerpen ‘rode lijnen’. Ze zette haar handtekening, net als de 27 leiders van EU-landen. Nu komt ze terug met nòg een eis. “De huidige aard van de backstop is de belangrijkste reden dat dit parlement het akkoord niet kan steunen”, zei May dinsdag, nog vóór het moment dat het parlement ging stemmen over acht verschillende voorstellen over hoe het nu verder moest.

Een voorstel van Labour-politica Yvette Cooper, die de uittredingsdatum wilde verzetten naar een later moment, haalde het met 23 stemmen verschil net niet. Een voorstel van de Conservatieve politicus Dominic Grieve, die wilde zoeken naar een alternatief plan dat wel op parlementaire steun kan rekenen, werd ook nipt verworpen. Zo verging het ook vier andere voorstellen. Een motie waarin een harde brexit, zonder deal, tot ongewenst werd verklaard haalde het wel, net als het heronderhandelingsvoorstel van het Conservatieve parlementslid Graham Brady.

Voor- en tegenstanders van de brexit protesteerden in Westminister. Deze vrouw is voor de brexit. Beeld Getty Images

Brady had vooraf gezegd dat zijn voorstel Theresa May in Brussel ‘enorme stuwkracht’ zou verlenen. Hij dacht zelf dat het mogelijk was om er invulling aan te geven zonder het akkoord open te breken, bijvoorbeeld door er een inlegvel aan toe te voegen.

Verenigd

Het was Theresa May zelf die het interpreteerde als een vraag om de onderhandelingen te heropenen. “Er is een betekenisvolle en wettelijk bindende verandering nodig”, zei ze. Voor de premier biedt dit een mogelijke uitweg in eigen land: haar eigen Conservatieve partij stond op scheuren, maar is op deze manier in elk geval voorlopig weer verenigd.

De vraag is voor hoe lang: May heeft twee weken de tijd gekregen om naar het parlement terug te keren met een nieuw plan. Maar de kans dat ze op 14 februari iets in haar achterzak heeft zitten dat wel de goedkeuring van haar parlement kan wegdragen, is niet bepaald groot. Dan zal er weer worden gestemd.

Zelf bleef ze optimistisch: in een verklaring, dinsdagavond, zei May dat volgens haar de essentie van een onderhandeling is om een wederwijds acceptabele oplossing te vinden. “Ik weet dat sommigen denken dat het geen zin heeft om te proberen”, zei ze. Maar volgens haar heeft de EU in de afgelopen onderhandelingsmaanden al menigmaal toezeggingen gedaan op punten waar dat in eerste instantie onmogelijk leek. “De EU wil geen brexit zonder deal”, aldus May.

Meer lezen over het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie? Op trouw.nl/brexit verzamelen wij de beste artikelen over de brexit.

Lees ook:

De ‘backstop’ in het brexitakkoord, wat houdt dat nu precies in?

Er gaat geen dag voorbij in de brexitdiscussie of het woord ‘backstop’ duikt ergens op. Wat is daar ook alweer de bedoeling van?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden