En weer een miljardenboete

In VS staat geen bank boven de wet: Citigroup schikt voor 5,1 miljard euro met autoriteiten

De Amerikaanse justitie voert een klopjacht op de schuldigen van de financiële crisis. Vorige week was het nog het Franse BNP Paribas, nu is het Citigroup uit New York. Geen enkele bank is "too big to jail", waarschuwde de Amerikaanse minister van justitie Eric Holder eerder dit jaar. "Geen enkele onderneming, hoe groot of winstgevend ook, staat boven de wet."

Banken uit Europa en de Verenigde Staten krijgen de ene na de andere monsterboete aan hun broek. De laatste in het rijtje is Citigroup. Het financiële concern trof gisteren een schikking met de Amerikaanse autoriteiten over 'onzorgvuldigheden' bij de hypotheekverstrekking in de aanloop naar de financiële crisis. Citigroup betaalt ruim 5,1 miljard euro om een rechtszaak te vermijden.

De duistere praktijken van op geld beluste Amerikaanse banken bij de hypotheekverstrekking waren een belangrijke oorzaak van de kredietcrisis, die tussen 2007 en 2009 het onderlinge vertrouwen op de financiële markten volledig wegsloeg.

Ook buiten de eigen grenzen delen de VS de financiële lakens uit. Wie handelt in dollars, moet zich volgens hen schikken naar de Amerikaanse wet. Bijna alle landen dus. Het Franse BNP Paribas spekt de staatskas van de VS met 6,5 miljard euro omdat de bank jarenlang zaken deed met Iran, Cuba en Soedan. Landen die op de zwarte lijst van de VS staan en zijn aangemerkt als 'schurkenstaten'.

De twijfelachtige eer van de hoogste boete komt op het conto van het Amerikaanse JPMorgan. De grootste bank van de VS schikte eind vorig jaar voor 9,5 miljard euro om vervolging in het hypotheekschandaal af te kopen. De hoogste schikking ooit van een individueel bedrijf.

Dat brengt het totaal aan boetes sinds begin 2009 op ruim 110 miljard dollar. Een optelsom die Financial Times vier maanden geleden maakte, kwam uit op 100 miljard dollar. De Amerikaanse autoriteiten deelden al meer dan 200 boetes uit aan banken, wegens onder meer de manipulatie van interbancaire rentes zoals de Libor en Euribor, rommelhypotheken en het zakendoen met schurkenstaten waartegen de VS economische sancties hebben uitgevaardigd.

En het gevecht met de witteboordencriminelen is nog niet afgerond. Bank nummer twee van de VS, de Bank of America, hangt een boete van 8,8 miljard euro boven het hoofd vanwege de verkoop van risicovolle hypotheekproducten vóór de economische crisis. Daarnaast lopen er onderzoeken naar de Deutsche Bank, de Franse banken Crédit Agricole en Société Générale en het Italiaanse UniCredit wegens handel met Iran.

Ook Nederlandse banken ontsnapten niet. De Rabobank kreeg een boete van 700 miljoen euro vanwege het Libor-schandaal. ING moest 455 miljoen euro neertellen voor transacties met Cuba en Iran. In 2005 schikte ABN Amro met de Amerikaanse autoriteiten voor 66,6 miljoen euro.

undefined

Libor-fraude

De risicovolle 'rommelhypotheken' stonden aan de basis van de globale financiële crisis van 2008. De banken verkochten hypotheken aan klanten met een te laag inkomen, die vaak ook nog eens andere leningen moesten afbetalen. Hypotheken werden aangeboden tegen een lage startrente, die na verloop van tijd stevig kon oplopen. De problemen verergerden doordat banken deze slechte hypotheken gebundeld en herverpakt doorverkochten. Investeerders dachten veilig te beleggen, maar in 2008 kwamen de eerste verliezen bij banken aan het licht.

undefined

Schurkenstaten

Amerikaanse autoriteiten hebben internationale banken torenhoge boetes opgelegd omdat ze jarenlang handeldreven met landen waartegen de VS economische sancties hebben uitgevaardigd, zoals Iran, Cuba en Soedan. Deze staan op de zogenoemde zwarte lijst. De VS zijn hierdoor naar eigen zeggen blootgesteld aan terroristen, wapenhandelaars en corrupte regimes.

undefined

Hypotheken

Libor is het rentetarief waartegen banken elkaar wereldwijd geld uitlenen. Bankiers van verschillende banken hebben volgens toezichthouders met collega's van andere internationale banken samengespannen om dit internationaal veelgebruikte rentetarief te manipuleren. Als de banken een hogere rente doorgeven dan zij in werkelijkheid verwachten, gaat de Libor-rente kunstmatig omhoog en kan er meer winst worden gemaakt. De handelaren profiteren op hun beurt van de hogere winsten doordat hun bonus gekoppeld is aan de opbrengsten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden