En weer brandt een asielzoekershuis af

Onderzoekers: Vijandigheid tegen vreemdelingen in Duitsland gaat met steeds meer geweld gepaard

"Tröglitz is overal", zei minister-president Reiner Haselhoff van de deelstaat Saksen-Anhalt. De brandstichting in Tröglitz in een huis dat bestemd was voor asielzoekers, staat niet op zichzelf, wilde hij daarmee zeggen. De vijandigheid tegenover vluchtelingen neemt in Duitsland almaar agressievere vormen aan.

In het stadje Tröglitz, in het zuiden van Saksen-Anhalt, werd maandenlang wekelijks gedemonstreerd tegen het plan om in een vrijwel leegstaand pand veertig asielzoekers onder te brengen. De demonstraties werden geleid door leden van de rechts-extreme NPD uit de omgeving. Van de circa 2700 inwoners liepen enkele tientallen mee.

De acties kwamen begin maart in het nieuws toen burgemeester Markus Nierth van Tröglitz zijn onbezoldigde ambt - de theoloog bekleedde een soort erepost - neerlegde nadat de NPD had gedreigd de demonstratie voor zijn woonhuis te laten eindigen. Nierth vroeg aan politie en politiek bescherming voor hem en zijn gezin, maar kreeg die niet. Daarom trad hij af.

Politiek en politie reageerden pas toen in het paasweekeinde brand was gesticht in het beoogde asielzoekerscentrum. Toen waagden ook enkele honderden inwoners zich op straat om tegen vreemdelingenhaat te protesteren. Regionaal politicus Götz Ulrich sprak de mensen toe: "We gaan niet door de knieën: er komen veertig asielzoekers!"

Tröglitz is nu een verdeeld stadje. In 1937 gebouwd voor arbeiders in de bruinkoolindustrie, kromp het na de val van de Muur snel. Jonge mensen trokken weg, de achtergebleven ouderen waanden zich de verliezers van de Duitse hereniging. Hun boosheid op de politiek komt naar buiten nu ze van hogerhand veertig asielzoekers krijgen toegeschoven.

Het is een patroon dat in meer oostelijke deelstaten te zien is. Maar niet alleen daar. Tröglitz is inderdaad overal, stelden onderzoekers van de Universiteit van Leipzig recent vast. Vanaf 2002 peilen zij de vreemdelingenhaat in Duitsland. Sinds kort splitsen zij de resultaten ook per deelstaat uit.

Saksen-Anhalt neemt de koppositie in. Daar stemde 42 procent van de ondervraagden in met uitspraken tegen vreemdelingen. Maar op de tweede plaats kwam het zuidwestelijke Beieren met 30 procent. De deelstaat Beieren voldoet echter niet aan de veel geconstateerde regel dat in deelstaten met weinig vreemdelingen de angst voor hen het grootst is. In Beieren maken buitenlanders immers bijna 10 procent van de bevolking uit. De onderzoekers uit Leipzig veronderstellen dat de Beierse vreemdelingenangst samenhangt met het chauvinisme, dat daar sterker is dan in andere deelstaten. In Beieren stemmen meer mensen in met uitspraken die nationale trots verwoorden.

De onderzoekers uit Leipzig zien overigens in Duitsland als geheel geen toename van de angst voor vreemdelingen. Wat daarentegen wel schrikbarend toeneemt, is het aantal strafbare feiten bij acties tegen asielzoekerscentra. De Federale Criminaliteitsdienst (BKA) telde vorig jaar 162 van zulke gevallen; in 2013 waren het er 58, het jaar daarvoor 24.

Van die 162 incidenten hadden er 22 een gewelddadig karakter. Daartoe behoren ook de brandstichtingen van de laatste maanden. In het Beierse Vorra brandden in december twee voor asielzoekers gerenoveerde huizen af. En in februari gebeurde hetzelfde in Escheburg bij Lübeck met woningen waar de dag erna Iraakse vluchtelingen zouden intrekken.

De brand in Tröglitz is de derde in amper vier maanden. Dat het om brandstichting gaat, acht de politie bewezen. Ze verhoort nu de inwoners van Tröglitz om op het spoor van de daders te komen en heeft 20.000 euro uitgeloofd voor de beslissende tip. De schade aan het huis is groot, maar vaststaat dat die hersteld gaat worden en de asielzoekers erin zullen trekken.

Ex-burgemeester Nierth heeft de bewoners van Tröglitz opgeroepen, alternatieve woonruimte ter beschikking te stellen tot het huis weer bewoonbaar is. Zelf gaf hij het voorbeeld door een woonruimte van 150 vierkante meter aan te bieden voor twee gezinnen op de vlucht. De politie heeft bescherming toegezegd.

Recordaantal illegale immigranten Duitsland

Niet alleen vangt Duitsland een recordaantal vluchtelingen op die legaal het land binnenkomen, het aantal illegalen dat naar het land reist, is nog nooit zo hoog geweest. In 2014 registreerde de federale politie meer dan 57.000 gevallen. "Dat is de hoogste stand sinds 1990", aldus politiebaas Dieter Romann. De stijging ten opzichte van 2013 bedraagt 75 procent. De politie greep bijna 27.000 mensen die zich illegaal in het land ophielden, 40 procent meer dan in 2013. De meeste illegalen komen over de grenzen met Oostenrijk en Frankrijk. "Aan de zuidgrens heeft het aantal zich verdriedubbeld, aan de westgrens verdubbeld." Het aantal mensensmokkelaars dat werd gepakt, is ook fors gestegen van 1535 in 2013 tot ruim 2100 vorig jaar. De meeste illegalen komen uit Syrië, Eritrea, Afghanistan, Kosovo, Servië en Somalië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden