En verlos ons van het kwaad (en graag ook van ziekte)

Monic Slingerland

Wat is het verschil tussen een christen en een moslim? Moslims maken een god van hun profeet, de meeste christenen doen het omgekeerde. Ze zien Jezus niet als god, maar als een profeet, schrijft Edward van der Kaaij, predikant te Nijkerk, in het PKN-magazine Woord & Dienst.

Van der Kaaij gokte goed. Ergens voor 1 april zou Geert Wilders zijn werkstuk ’Fitna’, inleveren. In Woord & Dienst geeft Van der Kaaij alvast zijn visie. Dat doet hij vanuit een zekere ongemakkelijkheid. Dominees horen tegen Wilders te zijn, net als iedereen die maar in de buurt van een kerk komt. Maar Van der Kaaij is niet zo heel erg tegen Wilders. In ieder geval niet zo als hij zou moeten zijn. „Misschien omdat ik de autobiografie van Ayaan Hirsi Ali heb gelezen. Dan gaan je ogen wel open.” Toch verwijt Van der Kaaij Wilders selectieve verontwaardiging. „Ik zou graag zien hoe hij in dat licht tegen de Bijbel aankijkt. Waarom wil hij die niet verbieden?”

Zelf is Van der Kaaij getroffen door de verdraagzaamheid van moslims onderling, of liever gezegd hun selectieve tolerantie. „Het ontgaat de doorsnee moslim dat niet Mohammed wordt beledigd, maar het fundamentalistische godsbeeld van Mohammed. Door de zwarte kousenmoslims komt de profeet mij voor als een bekrompen, op seks gefixeerde plattelandsprovinciaal. Het verwondert mij dat moslims deze beeldvorming door mohammedanen niet opvatten als een ernstige belediging van de profeet.”

De droom van Van der Kaaij: Wilders en Balkenende maken samen een film over „een democratie met ruimte voor onzinnige opvattingen zoals dat de aarde in een mum van 168 uur is gemaakt, dat vrouwen hoedjes en doeken op het hoofd moeten dragen, dat homofilie een ziekte is en ga zo maar door.”

Gekte genoeg in de wereld en daarom is er bevrijdingspastoraat. Niet te verwarren met bevrijdingstheologie, waarbij het erom ging christelijke spaken te steken in het wiel van een politiek van uitbuiting.

Bij bevrijdingspastoraat gaat het om het uitdrijven van demonen. Exorcisme, heette dat in katholieke kringen. Wat doet dit paapse pastoraat in een degelijk protestants blad als CV koers? In de kerken van de Reformatie, legt Jaap Ophoff uit, is altijd weinig aandacht geweest voor demonische inbreng in problemen die mensen hebben. Gereformeerden zijn er vanuit gegaan dat rationele, wetenschappelijke benadering een beter handvat biedt bij de aanpak van ernstige geestelijke nood. In de pastorale praktijk blijkt dat er soms ook machten in het spel zijn waartegen geen rede is opgewassen. Noem het satan, of de duivel. De vrijgemaakt-gereformeerde predikant Ophoff is een van de pioniers van het bevrijdingspastoraat.

Zijn ervaring is dat psychosen soms alleen kunnen worden aangepakt door een combinatie van pillen en pastoraat. Reguliere hulpverlening alleen schiet soms tekort en ook heel veel en hard bidden is niet altijd voldoende om de gekte te verdrijven. „Psychische hulp kan je vaak op de been houden, maar alleen God kan je totaal bevrijden.”

Toeval of niet, ook in Kerkinformatie, het huisorgaan van de PKN, gaat het over de genezende kracht van het christelijk geloof. Piet Schelling, predikant te Monster en tevens lid van het theologisch elftal van Trouw, schreef een boek over zijn ervaringen met geloof en gezondheid.

In zijn PKN gemeente leidde de vraag of bidden wel helpt bij het beter worden, tot een project. Gemeenteleden spraken met elkaar over gebedsgenezing, over ziekenzalving, over scepsis en twijfel en gingen een keer naar een gebedsgenezingsdienst van Jan Zijlstra.

Zelf is Piet Schelling redelijk sceptisch als het om gebedsgenezing gaat, laat hij weten, maar „ik heb wel de kracht gezien van wat gebed bij mensen doet.”

In zijn gemeente is begonnen met ziekenzalving. In de katholieke traditie is dat een sacrament. Bij de PKN-ers is het een beginnetje. Vieringen rond ziekte en genezing heten dienst van heelheid. Genezing is een te beladen woord.

Vooruit maar, nog meer ellende, we zijn er toch mee bezig. Het is even slikken als In de marge in het postvak ligt, met een ’Genocidespecial’. Het tijdschrift voor levensbeschouwing en wetenschap gaat 74 pagina’s lang door op herinneren en vergeten. Het maakt niet uit, of het gaat over Armenië, Joegoslavië, Cambodja of Rwanda. Het menselijk brein wringt zich in bochten, splitst zich in verdiepingen, om al die afschuwelijke verhalen op een passende plaats op te bergen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden